
Ginu, Ibie Mu Kekami Ining Bunduk
Kawalung Tomu · Cyril at Anna Brooks
Ing Tau a Menimbita kang Tatang
Lingfield · Victoria · Manila · San Juan · Baguio
Ken at Mary Lou Engle · Kasaysayan ning Pamilyang Engle
Cyril at Anna Brooks
Kawalung Tomu · 1898–1986
- Tatang at Ima Brooks4
- Ing Kuwentu Na5
- Mepangaranan king Metung a Misyonaryu6
- Steerage Pamunta Canada7
- Aduang Banua king Front8
- Meligtas para king Parang ning Misyun9
- Anna Carson10
- Kulang ing Pondu, Maragul ing Pangaku11
- Mr. Joy, Ligaya king San Juan12
- Ding Gospel Messengers13
- Los Baños14
- Pauli, at Bumalik Pasibayu15
- Ing Tau a Menimbita kang Tatang16
- Metung a Batang Lalaki king Moody17
- Kalupa Ya Talaga ning Anak18
- Limang Dinalan a Dolyar king Almusal19
- Ding Lalaki ning Brigade at ing Baguio20
- Ima at Tatang21
- Grace Abounding, Grace Triumphant22
- Mamugat king Lalam24
- King Sarili Nang Amanu25
- His Word Runs Swiftly26
- Early Days of Gospel Broadcasting33
- Progress of Missions in the Philippines39
- Call to Missions49
- Daily Church Growth53
- Bible School of the Air News, Mayu 196756
- Litratu at Papeles58
- Basan Yu Pa69
- Pibatan70
- Kayabeng Libru71
Cyril at Anna Brooks
Ing Tau a Menimbita kang Tatang · 1898–1986
Meragdag king 13 Oktubri 2026
Kawalung Tomu
Tatang at Ima Brooks
I Cyril H. Brooks ya ing misyonaryu a menimbita kang Ken Engle king Filipinas. Ya at ing asawa na, i Anna, sinagkil de i Ken king Manila Bay nung Marsu 1951, pepanuknang de king bale da king San Juan, at ila ring minye king nobya potang mikasal ya kang Mary Lou. King kabilugan ning bie da, Tatang at Ima Brooks ing aus da reti nang Ken at Mary Lou.
Ing tomu a iti ikwentu na ing kuwentu da king apat a bahagi: ing bie nang Tatang Brooks, ibat king sarili nang libru; ding Brooks at ding Engle; limang artikulu na; at litratu at papeles ibat king file da Ken at Mary Lou. Ing buung autobiography na, Grace Triumphant, atyu ya king serye bilang kayabeng libru, at balang pahina atin yang copyright notice ning 1985.
Pakiramdaman Ya i Tatang Brooks
Mirecord nung 1976–77. Ing anak nang i Ken Brooks, ing kayabe nang Tatang king radyu king DZAS: pitung mensahi →
Pakisabi ku pin, e yu agawan ing Dios king anggang nanung kaluwalhatian uli ning pamamye karangalan kekami.
Cyril H. Brooks, Pamuklat king Grace Triumphant
Ding pibatan ning tomu a iti makalista la king tauli. Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers).
Ing Kuwentu Na
Lingfield · Victoria · Vimy Ridge · Manila · Los Baños · 1898–1950
Meragdag king 13 Oktubri 2026
1898–1912
Mepangaranan king Metung a Misyonaryu
Mibait ya i Cyril Harry Brooks king 11 Disyembri 1898 malapit king Lingfield, Surrey, ngana mung aduang pulu't limang milya king timog-silangan ning London. Ya ing kapat a anak da Harry at Ellen Brooks. Ing tatang na ya ing punu da reng magtanam king Felcourt estate, at ding pareu nang pengari sasamba la king malating asembleya ning Mission Room king Lingfield.
Ing mumunang lagyu na ibat ya kang Cyril Bird, metung a misyonaryu a mete king lagnat king Angola aduang banua bayu kanita. Ding pengari na inyandit de pa king Ginu ing anak da para king pamaglingkud bilang misyonaryu bayu ya pa mibait.
Mete ya ing tatang na kabang anam a banua ya pa i Cyril. Mewala ya ing bale ning estate king indu na at minobra yang housekeeper, at milipat la ding pamilya king Blackheath, king timog-silangan ning London. Malapit king kawalung kaarawan na, kinutang ya ning Sunday school teacher na, “Nanu ing mas maputi pa king niebe?” Isip-isipan na ita angga ng abalu na ing simbut ibat king himnu.
Dinusan mu ku king daya ning Kordero at mas maputi ku pa king niebe.
ing himnu a simbut king kutang, king Grace Triumphant, kapitulu 2
King 7 Mayu 1912, mebautismuan ya i Cyril king Lingfield, king baptistry a tinulung ing tatang na ban ipatakdug.
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 1 at 2.
1912–1915
Steerage Pamunta Canada
Siyam a aldo kaibat ning bautismu na, king 16 Mayu 1912, linayag ya i Cyril ibat Southampton kayabe ing indu na at ing kapatad nang babai a i Florrie. Sinakay la king steerage king barku ning Cunard a Ausonia, metung a bulan kaibat ning pamalunud ning Titanic. Linakbe la king Canada king tren angga king Edmonton at menuknang la king tolda king patag king gilid ning ilug, kabang i Cyril, labing atlung banua, mag-utusan ya para king metung a alahero at magdala telegrama.
Nung 1913, milipat la ding pamilya king Victoria, British Columbia, at sinali la king asembleya ning Oaklands. Maglakad-lakad ya i Cyril king Vancouver Island nung Agostu 1914 kabang mibuklat ing gera. Labing limang banua ya.
Nung 1915 sinali ya king Royal Canadian Garrison Artillery, at sinabi na karela a labing walung banua na ya. Potang mekalako ya ban sali king metung a unit a pamunta France, mekorte-martial ya at mibie atlung pulung aldo king piitan ning militar. Metung a gatpanapun karin, dinan ne ing metung a Biblia, binasa ne ing Psalm 51, at inamin na king Dios ing kasalanan na.
Kalunusan mu ku, O Dios, agpang king kekang mapagmahal a kalambingan.
Psalm 51:1, ing salmu a binasa na king piitan ning militar
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 2 at 3.
1916–1919
Aduang Banua king Front
Linakbe ya i Cyril pamunta France kayabe ing metung a bateria da reng anam a pulgadang howitzer. Signaler ya, iyuyumpisa at ayayusan ne ding linya ning telepunu king pilatan da reng kanyun at ning headquarters.
King aduang banua ning labanan, misan e ku megpaputuk ninumang klasing baril.
Cyril H. Brooks, Grace Triumphant, kapitulu 4
Atyu ya king Vimy Ridge king Dominggu ning Pasku ning Pamanabang Biyu 1917, ing aldo a mete ing kaluguran nang i Frank Maynard. Keng tag-pali a ita, metung a bomba ing minuyug king kusina at pitung lalaki ing mete, kayabe ing metung a kaluguran a sinalili king lugal nang Cyril. King Septyembri, mete ing kayabe nang i Martin king siping na. Tinuluy ya king Ypres at Passchendaele at king tauling pamanyulung nung 1918, at atyu ya king metung a baryu king Belgium kabang tinuknang ding kanyun king 11 Nobyembri 1918.
Pauli ya king Victoria nung Mayu 1919. King pamanlingun na, sinabi na a uli mu ning “grasyang mapalabis-labis” nanu pin bisa yang mekabalik.
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 4.
1919–1921
Meligtas para king Parang ning Misyun
Kabang bumalik ya king Victoria, inulian ne i Cyril ing tabaku at mumpisa yang basan ing Biblia na balang aldo. Nung 1919, kareng pamikitagpu king Victoria Hall, minalangin ya ing mangangaral a i C. A. Swan, “Ginu, ipakit mu karela nung nanu ing pamakaligtas mu karela!” Dimdam nang Cyril ing simbut, malino ya alimbawa ning siwala ning mangangaral.
Iligtas da ka ban munta ka king parang ning misyun!
Grace Triumphant, kapitulu 5
Sinimbut ya a bayu ya mung pauli, at kailangan ne ning bao nang indu na. Dinatang pasibayu ing simbut: “Linual ka king bale para king ari at bansa, e ka buring lumual king bale para kanaku? E ka maniwala a malyari kung asikasuan ing indu mu?”
Nung Eneru 1920, linub ya king ospital uli ning pulmunya at pleurisy. Ngana ning doktor, “E ya abut ing bengi!” Minalangin ing Oaklands Chapel, at mebie ya, agyang ing kalabisan ning banua a ita king ospital ne pemaglabas.
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), ing Pamuklat at kapitulu 5.
1921–1922
Anna Carson
Nung 1921, ding elder ning Oaklands pepabutyan de i Cyril king Missionary Training School king Brooklyn, New York. Metung kareng kaklase na i Anna Carson, mibait king Belfast nung 1898 at mitimu king Buffalo, New York, ing anak king pilatan da reng siyam a anak king pamilya ning karpinteru. King 3 Disyembri 1921, sinabi na kaya a lalakwan ne.
Kening bulan mu rin a ita, king panalangin king abak, dinatang ing amanu: “Munta ka king Filipinas!” Ing metung a sulat nang George Wightman ibat Manila, a melimbag king Voices from the Vineyard, pinatutu ne ita king Bayung Banua 1922.
Kailangan tamung buri ing kalam ning Dios bayu tamu pa abalu nung nanu ing kalam na.
Grace Triumphant, kapitulu 6
Mig-aral ya i Anna ning midwifery kabang mangaral ya i Cyril king norte ning Ontario. Mikasal la king bale da reng Carson king Buffalo king 20 Septyembri 1922, metung a aldung honeymoon king Niagara Falls, at king 30 Nobyembri linayag la ibat Victoria king Empress of Asia.
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 6 at 7.
1922–1928
Kulang ing Pondu, Maragul ing Pangaku
Dinatang la ding Brooks king Manila king Mierkoles 20 Disyembri 1922. King bispiras ning Bayung Banua, ginawa nang Cyril ing mumunang sermun na, king Gospel Hall king Walled City. Pakiaus na king Dios ing metung a kaladua ban patutuan ing pamaus na. Kening bengi a ita, metung a batang lalaki a lagyu nang Joaquin dela Cruz ing maniwala, at pakisabi na nung malyari yang bautismuan kening aldo mu rin a ita. Mebautismuan ya kening bengi a ita king Manila Bay.
Kulang ing pera. Ilang panaun, makasaliu lang tinapay dapot ilang sentimu mu ing guava jelly a ipalam kaya.
Kulang ing pondu—maragul ing pangaku.
Diary nang Cyril, 9 Eneru 1923
Mig-aral la Tagalog king Daet at Indang, Camarines Norte, at mamyalu lang Biblia king balang bale. Ding anak dang lalaki mibait la king Mary Johnston Hospital king Manila: i Leonard, at kaibat i Kenneth nung 1926. Ing anak dang babai a i Rose mibait king 19 Nobyembri 1931.
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 8, 9 at 11.
1929–1941
Mr. Joy, Ligaya king San Juan
Nung Nobyembri 1929, inupaan da reng Brooks ing silong ning metung a bale king J. Basa Street king San Juan, king siping ning palengki. Ngana mung atlung pulung mananampalataya a pamunan nang Timotea “Tea” Carreon ing sinali karela. Mamye klase para kareng anak i Cyril kareng baryu balang lingu, at uli ning kanta a pekalakwan da, “Joy, joy, joy, with joy my heart is ringing,” “Mr. Joy, joy” ing aus da reng anak kaya.
Pepatagu ya i Tea ibat king malating kita na ban sumaliu atip at haligi a matibe a dutung. Nung 1933 pepatakdug na ing balangkas ning metung a kapilya king H. Lozada Street, at king 4 Hulyu ginawa da reng mananampalataya ing bayanihan, metung a pamisasaup a obra, ban ipatakdug ding pader.
Ing malating asembleya a ita dinyang San Juan Gospel Hall. Aduang pulung banua kaibat, mikasal la karin i Ken Engle at i Mary Lou Leonard, at i Cyril Brooks ing minye king nobya (“Two Verses and Two Rings,” Kaduang Tomu).
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 11.
1935–1941
Ding Gospel Messengers
Mumuna yang magsalita i Cyril king radyu king 24 Pebreru 1935, mitatakut at mamalat ing siwala na. Nung Marsu 1936 iya na ing menamuntuk king programa king Dominggu bengi a The Gospel Messengers king istasyun a KZRM, Manila. Metung a bisita ibat Guam ngana na a metung a libung tau karin ing aintayan de balang lingu.
Nung 1940, metung a lungkut a marinero king submarine king Manila Bay ing mekarinig king programa at sinulat ya. Kaibat, mibuklat ing bale da reng Brooks para kareng sundalu balang Sabadu. Metung karela, i Jesse Miller, ing kaibat menyalung king Overseas Christian Servicemen’s Centers.
King Dominggu bengi, 7 Disyembri 1941, metung a minutu mu ing kulang king programa. Dinan nang Cyril ing metung a card ning pitung bersikulung “E kayu tatakut” at binasa na la. Ding eroplanung Hapon pamunta na la king Pearl Harbor at king Filipinas.
E ka tatakut, tinubus da ka. E ka tatakut, kayabe mu ku.
binasa king tauling broadcast, 7 Disyembri 1941
Ibat kang Cyril H. Brooks, “Early Days of Gospel Broadcasting in the Philippines”, king Katlung Bahagi.
1942–1945
Los Baños
Kaibat ning Pearl Harbor, inawus da reng Hapon ding misyonaryu bilang “bilanggu king bale” king sarili dang bale. Aduang banua at kapitna, mibie la ding Brooks king regalu da reng Filipinung mananampalataya, king pamyalu ning kotse at piano da, at king pautang da reng kaluguran dang Chinese. Nung Hulyu 1944, dinan da la king internment camp king Los Baños, Laguna.
Ing pamangan minikunti angga king ngana mung pitung dinalan a calorie king metung a aldo. Ing timbang nang Cyril bimaba angga king 105 libras at ing kang Anna king 85. Pepaburian na ing Hebreu 13:5, “Kuntentu kayu king atin yu,” angga ng apansin na nung nanu ing buri nang sabian.
E ku pakisabian ning Dios a kuntentu ku kareng bage, kareng kalagayan, nune keya mismu.
Grace Triumphant, kapitulu 15
King abak king 23 Pebreru 1945, ding paratrooper, Filipinung gerilya at amphibious tank a linakbe king Laguna de Bay ing menyaup kareng internee. Pinaliban ing roll call kening abak a ita. “Kaibat ning pamakaligtas mi, abalu mi a plano da reng Hapon ing itudlu ding machine gun kekami potang mitakdug kami para king roll call.”
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 13 angga 16.
1945–1950
Pauli, at Bumalik Pasibayu
King 9 Abril 1945, linayag la ding pamilya king troopship a Admiral Eberle at dinatang la king Long Beach king 2 Mayu, kaarawan nang Anna. Apat a banua, menuknang la king Buffalo at king tag-pali atyu la king Guelph Bible Camp king Ontario. I Len at i Ken mig-aral la king Emmaus Bible School king Toronto, at pareu lang mikasal.
Nung Agostu 1949, bumalik la king Manila i Cyril at i Anna. King 17 Abril 1950, linual ya king radyu ing Bible School of the Air kapamilatan ning Far East Broadcasting Company, gamit ing kurso ning Emmaus a What the Bible Teaches. King mumunang banua na, 2,657 ing mig-enroll. Pamagdatang ning Abril 1967, lagpas ne metung a milyun ing kabuuan.
Nung abalu mi pamu ing sablang kayabe kaniti, siguru ala kaming pamaniwala ban mumpisa. Abalu ning Ginu at pamunan na kami hakbang-hakbang.
Grace Triumphant, kapitulu 23
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 17, 18 at 23, at ing Bible School of the Air News, Mayu 1967.
Ing Tau a Menimbita kang Tatang
I Cyril at Anna Brooks at ding Engle · 1949–1986
Meragdag king 13 Oktubri 2026
1949–1951
Metung a Batang Lalaki king Moody
Iti ing pamikwentu nang Tatang Brooks king sarili nang libru.
Bayu kami bumalik king Filipinas nung 1949, abalu mi ing metung a batang lalaki a mag-aral king Moody Bible Institute a interesadu king obra king Filipinas. Kabang Kaduang Gera Pandaigdig, lumipad ya king babo ning Filipinas king B-24 “Liberator,” at buri nang bumalik karin para king mas mapayapang misyun. Kaibat ning pamisulatan, sinali ya kekami i Kenneth Engle king Manila nung 1951.
Cyril H. Brooks, Grace Triumphant, kapitulu 22
Ing bahagi nang Ken king kuwentu atyu king Kaduang Tomu: “The Prayer Meeting at Moody”, nung nu dinatang ing sulat king abak kaibat ning metung a bengi ning panalangin, at “An Open Door”, nung nu sinulat ya i Brooks nung Mayu 1950, “Siguradu atin lugal para keka ban tumulung king palibut ning San Juan nung aus da ka ning Ginu ban makipag-obra kekami.”
Atlung pulu't limang banua kaibat, tatandanan na pa nang Ken ding mumunang aral. “Tatandanan yu ing pamagbasa a binie yu kanaku nung 1950?” sinulat na kang Tatang at Ima Brooks nung 1985.
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 22; Ken Engle kareng Brooks, 16 Septyembri 1985.
1951–1953
Kalupa Ya Talaga ning Anak
King abak ning Sabadu 17 Marsu 1951, i Cyril at Anna Brooks maghihintay la king Manila Bay ban sagkilan i Ken (“Maganda,” Kaduang Tomu). Keng Lunes a ita, buklat nang Ken ding sulat para king Bible School of the Air, at kening bengi a ita ininterview ne i Cyril king DZAS. Menuknang ya king bale da reng Brooks king San Juan angga ng mikasal ya.
Menuknang ya kekami angga ng mikasal ya at kalupa ya talaga ning anak para kekami. Makapagtaka, dakal a tau ing mamali kabang isipan da a manugang mi ya!
Cyril H. Brooks, Grace Triumphant, kapitulu 23
King 26 Abril 1953, king San Juan Gospel Hall, i Cyril Brooks ing minye king nobya potang mikasal ya i Ken kang Mary Lou Leonard. I Ken Brooks ya ing best man, at i Dale Brooks a malati ing menyalang singsing. Ing handaan atyu king bale da reng Brooks.
Pepanuknang da ku king bale da potang dinatang ku king parang nung 1951 at trinatu da ku alimbawa ning sarili dang anak.
Ken Engle, 28 Marsu 1980
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 23; ding sulat nang Ken Engle ning 20 Mayu 1953 at 28 Marsu 1980.
Ing Bible School of the Air
Limang Dinalan a Dolyar king Almusal
Ing Bible School of the Air mabibie ya king pamaniwala. Metung a abak, kinwenta nang Tatang Brooks a ngana mung limang dinalan a dolyar ing kailangan para king pamanlimbag at selyu, at inarap na ita king Ginu.
Kabang makalukluk kami ban mamangan almusal kaibat ning debosyun ku, linikuan ya i Ken Engle. Atin yang dahilan ban lumual aga kening abak a ita at linikuan ne ing post office ban kuanan ding sulat mi. Masaya kami (at mangatba, aminan ku) uli ta ing metung a sulat atin yang tseke a $500.
Cyril H. Brooks, Grace Triumphant, kapitulu 23
Kekwentu na pasibayu nung 1981, king “His Word Runs Swiftly,” at dinagdagan ne ing metung a pangungusap tungkul king pamipalal ning bayad king selyu at pamanlimbag: “Ali menabigu ing Dios—ali ya malyaring mabigu.”
Abalu da Ken at Mary Lou ing parehung paralan ning pamanibie ibat kareng Brooks. Ing kailangan da sasabian de mu king Dios (“Manila and the Bible School of the Air,” Kaduang Tomu).
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 23; “His Word Runs Swiftly,” Missions, Nobyembri 1981.
1951–1979
Ding Lalaki ning Brigade at ing Baguio
Nung mumpisa ning 1950s, i Ken Engle at i Ken Brooks, ampo ing saup da reng sundalung Amerikanu, pepaumpisan de ing Christian Service Brigade king San Juan. Metung kareng mumunang lalaki i Rudy Ponce de Leon, ing mumunang Herald of Christ king liwa ning Amerika. Ing libru ibie na ing petsa ning Brigade “in the 1959’s”; tinamaan nang Ken ing kopya na ban maging “ing mumpisa ning 1950s.”
Nung 1967 milipat la ding Engle king Baguio. Sinulat nang Tatang Brooks tungkul kang Mary Lou at kang Evelyn Balanag, at tungkul kareng apat a tau a binautismuan nang Ken nung mumpisa ning 1970: “ita ing pamumpisa ning asembleya karin.” Potang pauli la ding Engle para king furlough kening banua a ita, i Cyril at i Anna, pareu lang lagpas pitung pulu, milipat la king babo ning bunduk king aduang banua.
Atin la reng batang Kristianu a kailangan dang alagan.
Grace Triumphant, kapitulu 25
Potang linual la ding Engle king parang, tinuluy nang Tatang Brooks ing pamye Biblia kareng kadete a magtapus king Philippine Military Academy. Nung 1978 minye yang Biblia king 139 a nagtapus (“Bibles for the Cadets”).
Ibat king Grace Triumphant (© 1985 Walterick Publishers), kapitulu 20, 22 at 25; ding tala nang Ken Engle king kopya na, 9 Nobyembri 1985.
Ding sulat, 1972–1985
Ima at Tatang
Tuluy-tuluy la ding sulat kaibat ning pamaglipat da reng Engle pauli king Kansas nung 1975. Inilista nang Ken ing balang sulat, pakete at litratu a pepadala na. Simbut ya i Tatang Brooks king manipis a papel ning airmail ibat king P.O. Box 652, Greenhills, ampo balita tungkul king San Juan, ing Bible School of the Air, ing Camp, at ing pisamban king Baguio.
Mepalad kami a mekalakbe kami king dagat at atin kaming pengari a inampun alimbawa yu.
Ken Engle kang Tatang at Ima Brooks, 12 Oktubri 1982
King kanam a pulung anibersaryu da nung Septyembri 1982, lagpas aduang dinalan a kaluguran ing mitipun king Manila. Sinulat nang Tatang Brooks: “Metung yang tala ning makapangatbang grasya ning Dios king buung dalan.”
Balu mi a dakal ing mag-aus kekayu “Ima at Tatang” dapot dama mi a liban kareng sarili yung anak, siguru ikami ing pekamakinabang kekayu. SALAMAT.
Ken Engle kang Tatang at Ima Brooks, 16 Septyembri 1985
Ibat kareng sulat da reng Brooks king file da Ken at Mary Lou Engle, 1972–1986.
Panuburan king YouTube: Work in the Philippines: Ken and Mary Lou Engle, 1951–1975, nang Cyril H. Brooks ↗
1984–1985
Grace Abounding, Grace Triumphant
Nung 1984, i John D. Williams ning Walterick Publishers king Kansas City alukan ne ing ilimbag ing kuwentu ning bie nang Tatang Brooks. Tinanggap na, dapot ala yang tinanggap a royalty: “Ali ku buring kumita kaniti.” Pakisabi na nung malyari dang pasalamatan di Ken at Mary Lou king saup da. Ing pansamantalang titulu Grace Abounding. Dinyang Grace Triumphant.
Pinili nang Ken ing aduang pulu't anam a litratu, manibat kang Cyril a lalaking apulung banua king England angga kang Cyril at Anna king Baguio, at in-type na la ding caption. Pepadala na la king Walterick king 27 Marsu 1985.
Binie ku ing dakal a pansin king Bible School of the Air, kaibat ing San Juan at ing obra kareng probinsya. Sablang iti malapit la king pusu na.
Ken Engle kang John D. Williams, 27 Marsu 1985
Apulung kopya ing dinatang king Abilene king 24 Oktubri 1985. Ing buung libru atyu ya king serye a iti: Grace Triumphant.
Ibat kareng sulat king file da Ken at Mary Lou Engle, 1984–1985.
Grace Triumphant, 1985

1985–1986
Mamugat king Lalam
King 28 Agostu 1985, binie ning International Baptist Theological College kang Tatang Brooks ing honorary Doctor of Divinity “bilang pamikilala king dakal a banua ning pamaglingkud mi keni.” King tauli ning banua a ita, pepayari na ing pamanyulat script king radyu para king sablang kurso ning Emmaus.
Apat a aldo bayu ya linub king ospital, nung mumpisa ning 1986, binie na ing tauling mensahi na, kareng babai ning asembleya king San Juan. Tatandanan ne ning anak nang babai a i Rose.
Pakisabian na kekami ban “mamugat king lalam at mamunga king babo.”
Rose Brooks, 12 Marsu 1986 (Isaiah 37:31)
Miuli ne king Ginu king 11:45 ning abak king Lunes, 3 Marsu 1986, at atyu i Rose king siping ning pilatan na. Ing lamay at libing megawa king San Juan Gospel Chapel. Tinuki ya i Ima Brooks king Mierkoles, 21 Mayu 1986.
Asahan ku a dinatang kekayu ing balita tungkul king pamaglakwan nang Tatang, uli ta talagang kalupa yu ing pamilya para kang Tatang.
Rose Brooks kang Ken at Mary Lou, 12 Marsu 1986
Ibat kareng sulat at tala nang Ken Engle king file na tungkul kareng Brooks, 1985–1986.
King Sarili Nang Amanu
Limang artikulu nang Cyril H. Brooks, at ing newsletter na ning Mayu 1967
Meragdag king 13 Oktubri 2026
Sinulat nang Cyril H. Brooks
His Word Runs Swiftly
Ibat king magazine a Missions, Nobyembri 1981: “The Story of The Bible School of the Air, Manila.” Ding orihinal a pahina: PDF.
I Cyril at Anna Brooks maglilingkud la king Ginu king Filipinas manibat 1922, ampo ilang pamipaliban mu—kabuuan a 59 a banua! Ding atlung anak da, i Len, i Ken, at i Rose, sablang atyu king full-time a obra. Ing artikulu nung Septyembri tungkul king pamanyabut ning Emmaus Bible School, “These Forty Years,” mebanggit na ing pamanggamit ning The Bible School of the Air kareng correspondence course ning Emmaus. Ing artikulu a iti bagay yang karugtung.
Ding metung a pengari a atin pusu para king misyun linawe la king malating anak dang lalaki, makalukluk king babo ning metung a sawhorse a dutung, at makusug a kakanta, “Speed away, speed away with the life-giving Word.” Inyandit de king Ginu ing pekamalating anak da para king pamaglingkud king Dios at pengaranan de “Cyril” uli ning metung a misyonaryu a mete king Central Africa. Ala kanilang menyalese nung makananu kapropetiku ding amanu a kinanta king kawalang-malay.
Potang sinulat ning Salmista “Malagwa ya ing amanu na” Psalm 147:15 (N.I.V.) isipan na ing lagwa da reng utus ning Dios king sablang ginawa na. Keng modernung panaun a iti, malyari tamung gamitan ding amanu a ita king lagwa ning pamikalat ning Ebanghelyu kapamilatan ning radyu at literatura. Iti la ding ilang petsa a mayalaga kekami uli ta atin kaming sariling bahagi king pamikalat ning Amanu ning Dios.
Pebreru 12, 1922 king Hackensack, N.J. Mumuna kung mekarinig sermun king radyu dapot e ku man ginip a ing radyu magkatin maragul a bahagi king ministeryu mi king Filipinas a kanita ipaghanda mi. Para mu rin abalu yu, e ya masyadung mayap ing sermun, uli ta mas tungkul ya kang Abraham Lincoln kesa kang Jesucristo!
Pebreru 24, 1935 king Manila. Mumuna kung magsalita king radyu bilang bisita ning programa a The Gospel Messengers. Ing mensahi, “True Satisfaction,” melimbag ya kaibat king lathala ning Septyembri ning The Philippine Evangelist.
Marsu 15, 1936. Iya ku ne ing regular a mangangaral ning The Gospel Hour king KZRM, metung a komersyal a istasyun ning radyu king Manila. Liban king panaun ning furlough, 1937-1938, tinuluy ku ing ministeryu a iti, ampo ding dakal a makapawili at mabungang pamikitagpu. Mekarinig ku tungkul king metung a maragul a grupu king Guam
a regular lang makiramdam. Dakal a patutu ing tinanggap mi tungkul kareng kaladua a meligtas. Aduang pulung banua kaibat, atin kaming atagpwan a babai a meligtas kapamilatan ning programa a ita.
Disyembri 7, 1941. Mengaral ku tungkul king Four Freedoms ampo ing espiritual a aplikasyun, ali ku balu a ding bomber ning Hapon pamunta na la king Pearl Harbor at king Filipinas. Kaniti meyari ing bahagi a ita ning ministeryu king radyu, king kabilugan ning banua ning pamamuntuk da reng Hapon at ning pamanibayu king bale angga king pamagbalik mi king Filipinas.
Abril 17, 1950. Ing mumunang programa ning Bible School of the Air kapamilatan da reng kasangkapan ning Kristianung istasyun ning radyu ning Far East Broadcasting Company (FEBC) king Manila.
Ing Bible School Of The Air
Kabang manalangin kami nung nanung klasing programa king radyu ing ialuk mi at nung gamitan mi ing FEBC o metung a komersyal a istasyun, tinanggap mi nung mumpisa ning 1950 ing kopya ning metung a bayung kurso a pelimbag ning Emmaus Bible School. Melino ya ing pamamuntuk ning Ginu kabang basan mi ing What The Bible Teaches. Metung a programa ning Bible Study a makabase king metung a correspondence course a ialuk alang bayad kareng makiramdam. Pinatutu ya ing pamamuntuk a ita king makipagtulungang simbut nang Mr. Robert Bowman ning FEBC. Kanita, siyam a bulan neng gagana ing istasyun. Ampo ing saup na, ing lagyu a Bible School of the Air ing pinili mi uli ta ing kahulugan ning “Emmaus” ali ra abalu ding malyaring makiramdam.
Ali ya pekamayap a panaun ing 1950 ban mumpisa ing bayung proyektu a iti. Matas ing tensyun king sablang Far East. Malapit neng mumpisa ing Gera king Korea. Kalat ing insurhensya king Filipinas. Pepaburian ning U.S. Embassy ding mamamayang Amerikanu a e mamalakbe bengi king liwa ning siudad. Dakal a bese atin putuk ning baril a ating dimdam kabang mamaneu kami pamunta FEBC ban ibroadcast ding programa mi king Lunes bengi. Dapot pamunan na kami ning Ginu, siguradu kami kaniti, agyang e mi abalu nung nokarin na kami ipamunan. Nung abalu mi pamu, ala kaming pamaniwala ban mumpisa! Ing obra a iti minulagu ya king aduang dalan: programa king radyu at correspondence course.
Ing Ministeryu king Radyu
Ita ing kayanakan na metung a programa a kapitnang oras misan king metung a lingu. King pamumpisa, atin yang bahagi ing asawa ku king pamagbasa da reng sulat at kutang. Nung 1951, masaya kaming tinanggap ing pamanatang nang Kenneth Engle, ampo ing karanasan na king radyu king WMBI bilang estudyanti king Moody king Chicago. King sumunud a banua, dinatang ya mu rin ing anak mi a i Kenneth ban tumulung king obra a iti. Ding sablang programa (lagpas 1600 angga ngeni) makabase la kareng kurso ning Emmaus king mibabaliw a format. King metung a panaun, atin forum a atlu o apat ing magsalita ilang minutu tungkul kareng kutang king aral. Kareng aliwang banua, menyalese mi a mas mayap ing metung mu ing magsalita ban ding makiramdam ikilala da ing metung a siwala king programa. Ilang banua, atin mu rin kaming labing limang minutung programa atlung bese king metung a lingu liban king programa a kapitnang oras.
Ing pamanatang da reng tape recorder metung yang maragul a saup. Malyari ming ihanda bayu ing programa king oras a maluag kekami. Malyari ming itagu ding recording para king panaun a darating. Kabang atyu ku king furlough, malyari kung mag-record programa nokarin man atin kung malyaring gamitan a mayap a kasangkapan. Pemalyari na mu rin ing pamag-broadcast kareng programa king ilang komersyal a istasyun kareng aliwang dake ning Filipinas. Gagawan mi ita bayu ing pamanyalung ning martial law nung Septyembri 1972. Kanita, sablang istasyun memalto la pansamantala. Ing FEBC metung kareng mumunang mekabalik kaibat ning ilang aldo. Dapot kabang mekabalik la ding komersyal a istasyun, pepalal da ing bayad da. Uli ta kunti ya mu ing simbut
menyalese mi a e mayap ing makipagkasundu bayung kontrata.
Ilang panaun, isipan mi nung malyari ing metung a programa king Tagalog. Nung Marsu 1978, mepaumpisa ya, ampo ing metung kareng Filipinung manggagawa, i Kapatad Rey Cervantes, bilang mangangaral. Natural, mas limitadu ing abut na kesa king Ingles dapot pinagpala na ning Ginu ing programa king Tagalog. Mayap ing pamanggap kareti at king tutu, mas dakal ing sulat a dinatang para karela kesa kareng programa king Ingles kareng milabas a atlung banua!
Panaun neng mibayu ing programa king Ingles, para king siwala a mas bata at, nung malyari, siwala ning Filipinu. Ding recording session apagal na ku king edad ku. Ding kayabe ming misyonaryu abala na la, anya mag-alangan lang tanggapan ing obra a iti. Metung kareng Filipinung manggagawa, i Mr. Rudy Ponce de Leon, bumalik ya nung milabas a banua kaibat ning atlung banua ning pamag-aral king Bible college king New Zealand. Ampo ing malawak a karanasan na king radyu at ing espiritual a katangian na, bagay ya talaga. Dapot mesangkut ya king aliwang dake ning obra at e na dama a maluag ya ban mamye panaun king pamaghanda. (Akit ku a kailangan ing aliwan metung a aldo ban ihanda ing metung a 16 minutung mensahi king radyu.) Sinabi nang Rudy a malyari nang basan ing script nung aliwa ing maghanda kaya. Mayap ing pamanalakad a iti ilang bulan na. Ihanda ku ing script ning mensahi. Basan ne nang Rudy at ing pamangkin na, i Pete Barotilla, iya ing magbuu king sablang programa.
Ing Ministeryu ning Correspondence Course
King pamumpisa, ing programa king radyu mu ing paralan ban ipabalita ding kurso. Makananu kami kasaya king mumunang simbut---e meabe, 500 ing piyakit at agad mekaabut 1000. Agad la ding estudyanti pakiaus dang kurso para kareng kaluguran da. Linimbag kami form nung nu malyari dang ilista ding lagyu da reng aliwa. Ding Kristianung manggagawa magpadala lang listaan da reng miembru ning pisamban at da reng interesadung kaluguran. Agyang kinunti ing simbut a deretsu ibat king programa king radyu, minalal ing kabuuang piyakit. E makapagtaka ing tanggap lagpas 3000 king metung a lingu. Ding anunsyu kareng lingguhang magazine mamye mayap a simbut, agyang mal ya.
Ing What The Bible Teaches agad yang minalis king Tagalog. Atin metung a makapawili a malyari mali king pamanalis a akit bayu ya melimbag. Ing amanu a “deliver,” alimbawa ning pamakaligtas king kasalanan, minalis king metung a amanu a ing kahulugan pamagdeliver pakete! Kaibat, ing kurso a iti minalis ya mu rin king Cebuano, Ilocano at Hiligaynon (Ilonggo). Ilang apat ding pangunang amanu ning Filipinas. Atin mu ring kurso king Chinese.
Kaibat ning labing pitung banua, metung a milyun ing piyakit a tinanggap. Megawa ing metung a rally at mibie Biblia kareng limang estudyanti king Manila a mig-enroll kening lingu a ita. Ding rally a megawa kareng aliwang panaun e la masyadung makapalakas lub. Ding kalabisan a dinalu interesadung kaluguran, ali ding estudyanti ning correspondence. Nung Marsu 1975, ing kabuuang simbut lagpas ne king metung at kapitnang milyun. Manibat kanita, mabagal ing pamulagu king bilang uli ning pamagbayu da reng paralan mi. Ngeni, ing karaniwang enrollment limang dinalan angga anam a dinalan king metung a bulan. Dapot mas matas ing porsyentu da reng mayari.
Ing mumunang paralan metung yang pamanyabut a ebanghelistiku. Anya agyang e ra ibalik ding estudyanti ding test paper da, makatanggap la pa mu rin booklet a atin malinong mensahi ning ebanghelyu. Kaibat ning pamanggamit kareng sari-saring booklet, alimbawa ning The Reason Why, at Here’s How, sinulat kami metung a booklet a bagay king kalagayan at problema keni. Dakal ing sinulat ban patutuan ing pamakaligtas da kapamilatan ning booklet a iti. Ngeni, metung a mas maikling kurso, Men Who Met The Master, ya ing gagamitan bilang mumunang kurso alang bayad, kapalit ning What The Bible Teaches.
Ding mumunang kurso at ding kurso king amanu ning Filipinas sablang melimbag keni. Ding advanced a kurso sasaliuan mi ibat king Emmaus Bible School. Ilan kareng advanced a kurso minalis la king Tagalog. Pagsikanan ming pasiglan ding Kristianu ban gamitan da reti king sarili dang Bible study. Ilang lokal a pisamban gagamitan da mu rin para kareng grupu ning Bible study king bale, at kareng Sunday School.
Ding Espiritual a Bunga
King alang angga mu tamu abalu ing tutung espiritual a bunga ning sablang
pamagsikanan at gastus a mibie king Bible School of the Air. Dapot pepalakit na kekami ning Ginu ing ilan kareng bunga ngeni. Ing Ebanghelyu linual ya king sablang dake ning Filipinas, ampo ing 45 a milyung populasyun na, at king dakal pang aliwang bansa. Alang mebilang, dapot dinalan, siguru libu-libung sulat ing minye patutu king pamaniwala king Ginung Jesucristo. Dakal a Kristianung manggagawa kareng sari-saring grupu ing minye patutu king saup a tinanggap da kareng kurso, king pamakaligtas da o king pamagpayaman ning espiritual dang bie.
King metung a maragul a asyenda ning asukal king Tarlac, Central Luzon, ilang lalaki ing meligtas kapamilatan da reng kurso. Pitu o walung certificate ing makabitin king pader ning metung a bale. Kinontak mi la kaibat ning pamikitagpu da para king Bible study. Makananu karagul ing pamanyalang da king Amanu! King metung a Sabadu bengi, ilan kekami ing mikitagpu karela manibat alas siete angga king kapitnang bengi. Tinuknang ing pamikitagpu uli ta atlung oras ing paneu mi pauli at abalang Dominggu ing aintayan mi. Ngeni atin lang aduang asembleya king lugal a ita, a makaabut king aliwang lugal.
King latian ning Candaba, metung a mayamang lugal ning palayan king norte ning Manila, kunti o ala yang patutu ning ebanghelyu. Kalat ing insurhensya at delikadu ing pamamalakbe king bengi. Ngeni atin lang limang asembleya karin; bunga ning pamakaligtas ning metung a batang babai kabang ar-aralan ne ing What The Bible Teaches. Ing mumunang pamikitagpu king bale na king Bahay-pare nung 1963 e malilingwan! Aduang pulu angga atlung pulung kapitbale ing inimbita. E ya pormal a pamikitagpu, kwentuan mu a mapagkaluguran. Metung a oras, pepaliwanag ku ing misyun mi at ing dalan ning kaligtasan. Potang inimbita ku kutang, sinabi ning metung a lalaki, “Akit mi ing pamagbayu nang Tessie at buri ming abalu nung nanu ing kayabe kaniti.” Atlung oras bayu la linual ban mamangan bengi.
King pusod ning kapuluan, king Guimbal, Iloilo, metung a lalaki ing meligtas at mumpisa yang magpatutu kareng aliwa. Ibat king pamag-aral da, abalu da ing tungkul king lokal a pisamban at pepatakdug lang kapilya a pamikitagpwan da. Ing bukud dang saup ibat king liwa ya king pamagbisita da reng Filipinung manggagawa nung misan-misan. Dakal pang balita tungkul kareng aliwang grupu alimbawa kaniti ing tinanggap mi, at mikayabe la kareng aliwang grupu da reng ebanghelikal. Malagwa ya ing Amanu ning Dios at e ya bumalik keya a ala yang dala.
Aliwa pang espiritual a bunga ing pamakakit king katapatan ning Dios king pamye kareng kailangan. Metung a abak king tahimik a oras ku, manalangin ku tungkul king kailangan agad a ngana mung $500.00. Kaibat, kabang mamangan kami almusal, dinan nang Ken Engle ding sulat a atin regalu a tutu yang parehung alaga. Alimbawa ning sablang lugal, mipalal la ding gastus. Minalal ing bayad king pamanlimbag; ing selyu minalal ibat king aduang sentimu angga apat a pulu king balang sulat. Nung 1980 ing gastus king pamamalakad lagpas ya kunti king $22,000.00 dapot ali menabigu ing Dios---ali ya malyaring mabigu.
Ing tutung pamamalakad ning Bible School of the Air atyu na ngeni king gamat da reng Filipinung staff. Ing office manager i Mr. Elino Aragon, a metung yang elder ning asembleya king Binangonan at aktibu ya kareng aliwang dake ning obra ning Ginu. Kayabe na i Miss Luz Lazaro a kayabe mi king obra a iti manibat Agostu 1950, at aduang kapatad a babai, di Misses Letty at Nelly Licera, a kayabe mi mu rin ilang banua na. Ding manggagawa a iti a tapat maglingkud la ali mu para king sweldu a tatanggapan da nune bilang pamaglingkud mu rin king Ginu. Atin advisory committee a mitatagpu nung misan-misan ban bantayan ing obra king pangkalahatan at magtakda patakaran.
Ipanalangin yu ing Bible School of the Air king pamanyabut na king radyu at king pamanggamit kareng correspondence course. Purian ya ing Dios uli ta ing siwala na “linual ya king sablang yatu, ding amanu da angga kareng dulu ning yatu.” “Malagwa ya ing Amanu mu.” Psalm 147:15 (N.I.V.)
Sinulat nang Cyril H. Brooks
Early Days of Gospel Broadcasting
Ibat king Signal, Nobyembri–Disyembri 1973, pahina 11–14: “Early Days of Gospel Broadcasting in the Philippines.” Ding orihinal a pahina: PDF.
Ing oras: bengi ning Disyembri 7, 1941. Ing lugal: studio ning radyu king downtown Manila. Ing programa a kapitnang oras ning “Gospel Messengers” malapit neng mayari dapot ing orasan pakit na a atin pa lang metung a minutu. Dinan ning broadcaster ing metung a card, a mibie kaya kanina king aldo a ita, — “A perfect Convoy of Dreadnaughts”. King card a iti melimbag la ding pitung bersikulu, balang metung atin “E ka tatakut”. King metung a minutu a ita, binasa ning broadcaster: “E ka tatakut, tinubus da ka.” “E ka tatakut, kayabe mu ku.” “E ka tatakut, aku ing kalasag mu.” “E ka tatakut, ing Ginung Dios mu ali na ka pabayan.” Mabangis ing gera king Europe at kalat ing balita ning gera king Far East. Ampo ding amanu ning pamaniguradu a ita, melako ya king radyu ing “Gospel Messengers” — para king alang angga, uli ning pamibuklat ning gera king Pacific at ing pamamuntuk da reng Hapon king Filipinas. E ra balu ding atyu king studio ning radyu, kening oras mismu a ita, ding hanay da reng barku at eroplanu pamunta na la ban bombaan ing Pearl Harbor at ilang lugal king Filipinas.
Ing bayu-bayung kapamagkalimang pulung anibersaryu (1948–1973) ning pamag-broadcast ning Ebanghelyu ibat Manila ning Far East Broadcasting Company pepagtandanan na king sinulat ding programa ning Ebanghelyu bayu ing Kaduang Gera Pandaigdig. Uli ta e na dakal ing makatandanan kareng aldo a ita, malyaring mayalaga ing tandanan at isulat ing pamumpisa ning pamag-broadcast ning Ebanghelyu keni king Filipinas.
Mesariwa ing gunam-gunam ku kabang pagdalanan ku ding kopya ning “The Philippine Evangelist”, metung a buwanang magazine a melimbag king Manila manibat 1932 angga 1941. Malyaring ing artikulu a iti pasiglan na ing mas malalam a pamanaliksik tungkul kareng mumunang aldo ning pamag-broadcast ning misyonaryu king radyu. Uli kaniti, paburian yu ku pin ban lumikuan ku pamu king metung a isla a marayu at aliwa ya talaga king Kapuluan ning Filipinas.
Ing radyu, o wireless (alimbawa ning dakal a bese aus da reti kanita) bayu ya mung mibait nung 1923 kabang i Mr. Arthur Gook, metung a misyonaryung Brethren king Iceland, atin yang bisyun a gamitan ita king obra na, nung nu masakit bisitan ding pisamban a marayu. Ampo ing metung a wireless transmitter king Reykjavik o Akureyri, at receiver kareng aliwang kapilya, malyaring magsabay ing pamisamban ning Ebanghelyu king sablang isla. Binie ning gubyernu ning Iceland ing “metung a lisensya a mayap talaga” nung 1927, at kaibat ning ilang pamagpaliban, mumpisa ya ing pamag-broadcast nung Disyembri, 1927. Agyang ing pangunang layunin ing abutan ding makiramdam king Iceland, mayap talaga ing transmitter at atin balita a dimdam de anggang England, New York, at pati California, 4300 a milya ing kalayu. Tinuluy ing pamag-broadcast agyang atin problema king kuryenti angga 1929. Kening banua a ita, kinua de ing lisensya uli ning pamikontra ning metung a opisyal ning gubyernu a e mapagkaluguran.
King metung a artikulu king “Echoes of Service” Marsu 1959 (nung nu kinua ding datus a iti) makasulat, “Paniwala mi a ding pamagsikanan nang Mr. Gook at da reng katulung na ing metung kareng bage a pemasigla king pamipatakdug ning HCJB king Quito, Ecuador a linual king radyu nung 1935.”
Nung Eneru 1934, i Dr. Paul G. Culley, kanita misyonaryu ya ning Association of Baptists for World Evangelism, pepaumpisan na ing labing limang minutung programa king Dominggu bengi king KZRM, Manila. Agpang king abalu mi, iti ing mumunang live a programa ning Ebanghelyu keni king Filipinas. Atin ilang programa ibat Amerika, alimbawa ning Old-fashioned Revival Hour at Lutheran Hour a melabas, dapot paniwala ku, ilang banua la kaibat. Ding manager ning istasyun ning radyu mababalisa la king malyaring masamang simbut da reng makiramdam o ning hierarkiya ning Romanu Katoliku. Anya king pamumpisa, alang pamangaral. Dapot balang himnu atin yang maikling komentu, at siguru ding malating sermun a ita mas mabisa la kesa king metung a sermun kanita.
Ing metung a tala king “The Philippine Evangelist” Abril, 1934 pakit na ing simbut: “Dakal a pamasalamat ing tinanggap para king
programa da reng Gospel Singers, a mibroadcast ibat Radio Manila. Ali mu ibat king sablang dake ning Filipinas nune ibat mu rin kareng aliwang bansa, dakal a sulat ing dinatang. King metung a card ibat king Colonial Secretariat, Hong-Kong, ing sinulat ‘malungkut a e mas mabayat ing oras a mibie.’” Kaibat ning pamagpaliban king panaun ning pali, tinuluy ing programa bilang kapitnang oras a programa nung Hunyu, 1934. King Agostu, metung a babai ibat Australia ing sinulat, kekwentu na a malino ya ing pamakarinig — “malino alimbawa ning Bendigo, a metung a dinalan a milya ing kalayu!”
King sumunud a banua, munta la king furlough ding Culley at ing programa iya ne ing menamuntuk i Dr. Russell Bradley Jones, kanita pastor ning First Baptist Church, Manila. Uli ta i Dr. Jones mayap yang magsalita dapot ali yang mangkakanta alimbawa nang Paul Culley, ipilit na a kailangan atin pamangaral. Kanita, kilala ne ing programa at alang masamang simbut, anya inaprubaan ya ita. Ilan kareng mumunang mensahi nang Dr. Jones melimbag la king “The Philippine Evangelist.” Ing lathala ning Septyembri, 1935 atin yang mensahi ning sinulat a iti, a binie king istasyun a KZRM king Pebreru 24, 1935. Tatandanan ku a pakisabian na ku nang Dr. Jones ban ibie ing mensahi kening bengi a ita. Ing pamanyalang-takut ku king mumunang pamanarap king mikropunu minalala uli ning masakit a lalam at mamalat a siwala, dapot e na ku pinaburian nang Dr. Jones a manaliban! E ya mayap a pamumpisa ning pamag-broadcast king radyu at e ku man apansin kanita ing bahagi a mikatin ku king ministeryu king radyu.
King Manila Carnival nung Pebreru 1936, atin kaming booth ning Biblia. Metung kareng bisita karin metung yang Amerikanu a bisita ibat Guam. Kekwentu na a dakal, ngana mung metung a libung tau karin, ing aintayan ing broadcast ning Gospel Messengers ibat Radio Manila king Dominggu bengi. Linual ya i Dr. Jones para king furlough nung Marsu, 1936 at inabut na kanaku ing pananagutan king programa. Tinuluy ku ita angga king Dominggu a ita nung Disyembri, 1941, liban king lagpas kunting metung a banua ning furlough, 1937–1938, nung nu ding aliwang kaluguran ing menuluy king programa.
Ing Ginu mu ing makabalu king tutung bunga da reng broadcast a iti king bie da reng lalaki at babai. Ding file da reng sulat kareng
aldo a ita mewala o mesira kabang gera. Dapot aduang pamanyulung lub ing tatandanan ku pa. Ing metung sulat ibat king metung a batang asawa a melungkut talaga uli da reng dakal a problema at malapit nang patayan ing sarili na. Kaibat dimdam na ing quartet ning “Gospel Messengers” a kakanta, “All this I have borne for thee, what hast thou borne for Me?” Siwala ning Dios ita para kaya at akit na ing kapayapan at ligaya king pamanalig kang Cristo. Bayu ya mung mibuklat ing gera, atin kaming metung pang batang babai a nakilala. Potang binisita mi ya, pemagsikanan ming ipamunan ya kang Cristo bilang ing Metung a malyaring saup kaya king problema na. Bayu ya talaga ita para kaya ban magdesisyun kanita. Kaibat ning panalangin kayabe ya, akit mi ing luwa na a gagaus kabang sabian na, “Kailan man king bie ku e ku pa mekarinig panalangin alimbawa kaniti!” Mepalanan ku kunti uli ta karaniwan ya mu kekami, dapot ibat ya king pormal at tatandanan a panalangin. Mewala ya ing pamikitagpu mi uli ning gera dapot aduang pulung banua kaibat, kaibat ning metung a pamisamban ning Ebanghelyu, linapit ya kanaku ing metung a babai. Kilala ku ing lupa na dapot e ku atandanan nung ninu ya angga ng sinabi na kanaku ing bisita a ita at a ngeni mananampalataya ne kang Cristo.
Ing metung a tala king “The Philippine Evangelist” nung Nobyembri 1938 pakit na a alang bayad ing oras king radyu angga kanita, kabang mumpisa ya ing istasyun magpabayad kareng programang relihiyosu. Metung yang obra ning pamaniwala at ing Ginu ibie na ing balang kailangan, pera man o tau. Ilang panaun, atlung lahi ing atyu king mixed quartet. Bayu ya ita ning panaun da reng tape recorder, anya sablang programa live ing pamag-broadcast. Metung a bengi, pepaagan ning istasyun ing oras ning programa mi labing limang minutu, ampo ing biglang abiso. E mi la asabian ding sablang kayabe. Anya ing pianista at ilan kareng mangkakanta dinatang lang maluag a maluag bayu mi mung tinanggap ing mikropunu. Isipan ku a kailangan ming bayuan ing format at mumpisa king mensahi!
Metung a Dominggu bengi nung 1940, metung a Amerikanung marinero king submarine king Manila Bay ing menikiramdam king Gospel Messengers. Metung yang Kristianu a mesubu uli ta ala yang atagpwan a pamisasamal-samal ning Kristianu king pangpang o programa ning Ebanghelyu king radyu na. Ing pamanyulung lub a espiritual ibat king programa mi kening bengi a ita ing menyulung kaya ban sulatan na kami. Ing
pamikitagpu a ita kaibat minunta king aliwang dake ning pamaglingkud Kristianu para king pamilyang Brooks, uli ta ing bale da dinyang bale da reng sundalu. Metung kareng tinulungan king espiritu kanita metung yang batang lalaki ning Air Force, a lagyu nang Jesse Miller. Kaibat ning Kaduang Gera Pandaigdig, i Jesse at ing asawa na pamunan de ning Dios king obra kareng sundalung Amerikanu king liwa ning bansa. Ita dinyang Overseas Christian Servicemen’s Centers Inc., ampo centers kareng sari-saring bansa king Asia at Europe.
Nung 1941, karaniwan atin grupu da reng sundalu king studio potang linual ya king radyu ing “Gospel Messengers”. Ing interes, panalangin at pamisasamal-samal da maragul yang pamanyulung lub. Anya kening bengi ning Dis. 7, 1941, e mi apansin nung makananu ming sablang kailangan agad ing pamaniguradu da reng bersikulung “E ka tatakut” a ita. Linual la king studio ding lalaki ban bumalik kareng barku at istasyun da. Para kareng ilan kekami, sibilyan, atin pamamuntuk da reng Hapon at internment camp. Para kareng ilan karela, ing atlung banua ning gera king Pacific; para kareng aliwa, ding kalupitan ning Bataan, ing Death March at ding piitan da reng Hapon; at para kareng aliwa, kamatayan o mewala king labanan. Nanu man ing milyari, tutu ya ing pangaku — “E ka tatakut; kayabe mu ku.”
Metung a tauling tala — inawus da reng Hapon ding istasyun ning radyu a pepatakdug da pasibayu lalam ning pamamuntuk da kaibat ning pamipatuknang kareti bayu la linub king Manila. Ilang Filipinung pastor ing inimbita ban mangaral king Dominggu, at siguradu aintayan da a sundan da ing propaganda da reng Hapon. Metung a matuang kaluguran at metung kareng milabas a estudyanti king klase ku, i Dr. Santiago Cruspero a melakwan ne, mitakdug yang matapang para kang Cristo. Handa yang ipangaral ing Amanu dapot e ya ibie ing propaganda. Misan inimbita ya ban mamye mensahi king radyu at ing mumunang ibie na e inaprubaan da reng Hapon. E ra balu, kaibat linapit ya kanaku ban mangutang payu. Isipan ku a makapagtaka a aku, metung a “kalaban a dayu,” ing tumulung kaya king kalagayan a ita. Ampo ing alang pamiyampang king katutuan ning Amanu, meyari ming ihanda ing metung a mensahi a inaprubaan para king broadcast.
Melimbag king siping ning artikulu king Signal: “Think It Not Strange,” nang J. G. Deck.
E mu pakapagtakan, pilgrim, e ka manapagal,
lalu pa e ka magreklamu o magbubulung,
nung ing atagpwan mu king dalan pamunta banua
masakit pasanan; uli ta sablang iplanu ning Dios
ban sanayan ing anak na king banal a dalan ning karunungan,
at gawan ya pinling sisidlan para king puri na.
Ngeni mabagal tamu ban abalu ding dalan a ita;
dapot mamintuku tamu lalam ning makapangyaring gamat na,
siguradu a ing karunungan na mamuntuk king sablang bage,
ing kapangyarian na kontrolan na at ing pamakalugud na ali mamali king pamamunu.
Sinulat nang Cyril H. Brooks
Progress of Missions in the Philippines
Metung a pamanyalita nang Tatang Brooks king metung a pamikitagpu king Faith Academy, ngana mung 1977, ibat king typescript na king file nang Ken Engle, ampo ding sariling pamanuwid na a sinulat gamat.
Kening bengi a iti, pakisabian da ku ban magsalita tungkul king paksa a "Salamat king Dios kareng ginawa ning misyun keni king Filipinas." Isipan ku a ing pekamayap a paralan ing mamye maikling pamanlingun king mumunang kasaysayan ning misyun keni. E na kailangan ing dakal a sabian tungkul kareng bayung milyari uli ta dakal kekayu ing kayabe kareta. Uli ta ding matua mapaliku lang lumikuan kareng kuwentu at gunam-gunam, pinagpasyan kung isulat ing buri kung sabian.
Balu yung sablan a alang obra ning Protestanting misyonaryu keni angga king tauli ning milabas a siglu. Angga walung pulung banua ing milabas, mabibie la ding tau king kalagayan a kalupa da reng panaun bayu ning Reforma king Europe. Kabang siglu 19, ilang Kasulatan king Kastila ing mipasok o pepalusut. King metung a kasu, ngana da, kapamilatan ning pamanalikut kareti king aliwang takip.
Metung a praying Dominikanu king Pangasinan a lagyu nang Lallave ing mekakua metung kareng Biblia a iti at kapamilatan ning pamagbasa kaya, malino a mibalik loob ya. Mesakdal yang erehe, inalis de king pamamari at pepauli de king Spain. Uli ning pamagmalasakit na kareng kaluguran nang Filipinu king Pangasinan, mumpisa yang alisan ing Bayung Tipan king amanu ning lugal a ita. Liban king Pamanyulat, meyari ya ita nung 1877. Malyaring iti ing mumunang pamanalis ning Kasulatan king ninumang amanu ning Filipinas. Dapot dakal a bese sinabi da a kabang panaun da reng Kastila e la minalis ding Romanu Katoliku ninumang dake ning Biblia king amanu ning bayan. E ya tutu ita. Siguradu kunti mu ing ginawa da, dapot ding Ebanghelyu at Gawa melimbag la king Tagalog nung 1890's. Aduang bese akit ku ing kopya kaniti dapot e ku mekakua para king sarili ku. Ngana da mu rin, ilang Ebanghelyu minalis la king aliwang amanu.
King Barcelona, Spain, metung a batang lalaki a lagyu nang Castells ing meligtas kapamilatan nang Dr. Eric Lund, a kaibat dinatang king Filipinas bilang misyonaryu. Dinatang la king Manila i Castells at i Lallave nung 1888 ampo ding kahun ning Bayung Tipan king Pangasinan at Kasulatan king Kastila. Inawus de king customs ding kahun kabang munta la king metung a hotel king Walled City. Pareu lang mesakit talaga at isipan da a melasun la. Mete ya i Lallave, a matua na kanita. E de pinaburian ing pamanlibing angga ng tinulung ing British Consul, anya mibie ing paintulut ban ilibing ya king Protestanting Sementeryu king Makati. Mesalese ya i Castells, dinakap de at pepauli, kayabe ding kahun ning Biblia. Apulung banua, minapulbu la king depot ning British and Foreign Bible Society king Singapore.
Malapit king panaun mu rin a ita, ilang Filipinu ing pepaus king Spain uli ning gawang rebolusyunaryu. Kinontak de ning ahente ning Bible Society karin ban mumpisa ing pamanalis ning Biblia king Tagalog, Ilocano, Bicol at Hiligaynon.
Nung Septyembri, 1898, atlung lingu kaibat ning pamanlub da reng hukbung Amerikanu king Manila, dinatang ya keni ing ahente ning British and Foreign Bible Society ibat Singapore ampo ding dalang Biblia. Mumuna ya king bansa a iti a ding Kasulatan mipyalu la a ayakit. Potang minta ya king norte ban ipyalu ding Bayung Tipan king Pangasinan, makananu kasabik ding tau, anya ing ahente kinailangan yang magtagu king metung a bale at mamyalu kapamilatan da reng bintana a atin rehas.
Ing American Bible Society nanyalung ahensya keni nung Nobyembri 1899, at ding aduang Society pikakaiban de ing obra ning pamanalis kareng pangunang amanu. Maragul yang obra ita. Ala lang modernung teoriya tungkul king pamanalis at linguistics, anya ding mumunang bersyun dakal a bese masyadu lang literal. Dapot delikadu ya mu rin ing obra. Metung a guru a tutulung king pamanalis king Hiligaynon pepaburian de ban putulan ing pamikiabe na king bayung relihiyun a iti. Uli ta tinanggi ya, metung a aldo pinatay de a malupit. King Visayas, aduang colporteur ing mumpisa lang maglakad pamakakaliwa king metung a isla, king pusod a mabunduk. E na la dimdam kailan man.
Nung 1919, inalis ning British Society ing obra da keni king American Society, at ing American Society ginawa ne mu rin king Korea, anya
e la mipapatung. Angga 1923, ing kalabisan ning pamanlimbag Biblia king amanu ning Filipinas megawa king metung a Kristianung imprenta king Yokohama. King maragul a lindol kening banua a ita, mesira ing imprenta at ding plato. Ngana da atin tinunaw a tingga a anam a pulgada ing kakapal king sahig ning vault. Agyang atin ilang dobling plato o mats, maragul yang pamipaurung ita king pamamye Biblia. Ing pamagbayu a kailangan talaga mepaumpisa agad kareng kayanakan da reng amanu.
Kabang tungkul ya pa iti king bahagi a iti ning misyun, paburian yu kung magsalita kunti tungkul king pamamye. King palibut ning Lake Lanao, dakal la kanita ding Amerikanung beterano ning gera Kastila-Amerikanu. Mikasal la kareng Filipina, mabibie la king pensyun da, ing kalabisan karela malaswa at matinding manginum. Metung karela i Mr. Ghent. Metung a bengi, kabang lasing ya, pepaawus ne i Mr. Woodward, metung a misyonaryung Congregational, a menyaliga king pamamunu kaya kang Cristo. Uli ning makapangatbang pamagbayu king bie na, i Mr. Ghent dinyang metung kareng pekamasigasig a mamyalung Biblia a akilala ning bansa a iti. Mamalakbe ya ibat king metung a bayan angga king aliwa kayabe ing van. Gagamitan ne pamu ing galing na king pamyalu king kura paroku, uli ta, alimbawa ning sinabi na kanaku misan, potang sinaliu ya Biblia ing "pare," malaus ne ing pamyalu kareng tau king bayan.
Aliwang ahente, i Mr. McLaughlin, gagamitan ne ing projector ampo slides o pelikula. Upaan na ing lokal a sine o magpatakdug yang tolda para king palabas na. Ing bayad king pamanlub, ing pamanaliu ning dake ning Kasulatan. King mumunang termino mi, dakal a bese ding abak ku gagamitan ku ban magbale-bale at ipyalu ding Ebanghelyu at Bayung Tipan, at anya dinalanan ku ing kalabisan ning Manila king timog ning Pasig. Siguradu, e ya pa masikip ing tau kanita, dapot 14,000 ing manuknang king Intramuros mu. Misan mebuslan ku ning metung a palanggana ning danum ibat king bintana king babo, dapot isipan ku aksidenti ya. Sinadya man o ali, mabasa ku pa mu rin!
King Bohol, i Dr. Graham, metung a doktor a Presbyterian, ginawa ne ing pekamayap a obra king panggagamut at king espiritu. Ding pasyenti king ospital makatanggap lang Bayung Tipan a dalan pauli. Metung a lalaki ing menatad king anak nang babai ban pagamutan ibat king metung a baryu king bunduk at pauli yang atin Bayung Tipan. Alang balita anam a banua. Kaibat, ing metung a ahente ning Bible
Society mesakitan yang mamyalu king metung a baryu. E ra buri ding tau ing libru a, ngana da, pagawan na ding tau ding bage a mabaliw - alimbawa ning pamipasara ning sabungan, pamanaliwan ning pamanginum "tuba", pati ing pamunta king poblacion ban mamayad buwis! Abalu ning ahente a atin "kabaliwan" a alimbawa kaniti king metung a baryung kapitbale at pinagpasyan nang siyasatan. Atagpwan na ing kongregasyun ning 250 a tau a gagamitan dang metung a Bayung Tipan a gasgas na talaga."
Potang buklat ning Dios ing pasbul para king pamangaral ning Ebanghelyu, dakal la ding Filipinu a buring tanggapan ing bayung mensahi a iti, dapot ing kalabisan karela ibat king mapaliling uri. Dakal ing kontra king pamaniaus da reng pari at king abusadung paralan da kabang panaun da reng Kastila. Ding sinulat nang Jose Rizal ipakit da ing kalagayan kanita. E ya talaga pamanaliwan king pisamban ning Roma. E ya ing pisamban ing atin kasalanan, ngana da, nune ilan mu a e malino ing pamanyalita kaya. Kanita mu rin dinatang ing kilusan nang Gregorio Aglipay, a pakiaus na ing pamanutuk da reng Filipinu bilang obispu. Ilan kareng mumunang misyonaryu keni mikitagpu la kang Aglipay dapot e de akumbinsi ban aliwan ilan kareng gawing Romanu o ding hilig a Unitarian a mumpisa nang lumitaw kanita.
Nung Hulyu 1898, ilang mission board ing mikitagpu king New York ban pag-usapan ing pamanlub king bayung parang ning misyun a iti dapot alang opisyal a mepagpasyan. King Agostu 13, ing Dominggu kaibat ning pamamuntuk da reng Amerikanu king Manila, ing mumunang pamisamban Protestanti megawa ya da reng secretary ning Y.M.C.A. ning hukbu. Malapit king panaun a ita, metung a lay preacher a Methodist ing dinatang keni para king negosyu. Mumpisa yang pamisamban para kareng sundalung Amerikanu at kaibat ning ilang lingu para kareng Filipinu. Nung mumpisa ning 1899, i Bishop Thoburn, Methodist a Obispu king India, binisita ya keni at tinutuk ne i Mr. Prautch bilang lay preacher. Kilala ya pa bilang "Deacon Prautch" potang akilala ku ya ilang banua kaibat.
I Dr. James B. Rodgers, metung a Presbyterian, dinatang ya keni nung Abril 1899 bilang mumunang misyonaryung manuknang keni. Atyu ne king pusod ning makapawiling obra bayu ne pa ayakas ding dala na. Agad la tinuki ding aliwa at linual la kareng sari-saring dake ning Kapuluan. Mibuu ya ing Ministerial Alliance nung 1900 at metung a banua kaibat dinyang Evangelical Union of the Philippine Islands. Angga 1920, ing Union a iti
misyonaryung Amerikanu mu ing kayabe dapot kening banua a ita sinali la ding Filipinung pastor at delegadu. Mibuu ya ing Sunday School Union nung 1911. Ilang misyun ing nanyalung dormitoryu para kareng estudyanti king Manila ban tulungan ding kayanakan ibat kareng pisamban king probinsya at ban ingatan la king tukso king maragul a siudad.
Mepatakdug la mu rin ding obra king panggagamut at ospital. Mebanggit ku na i Dr. Graham king Bohol, dapot isipan ku mu rin i Dr. Hall king Tacloban, i Dr Thomas at aliwa pa king Iloilo, at i Dr. Rebecca Parish king Mary Johnson Hospital. Potang mibait ding anak mi karin, ing ospital atyu ya mismu king gilid ning dagat, at ding mangisda pamaluan da ding dala king pader king arapan. Ngeni, ing gutang a mekua king dagat ya ing North Harbor at ing pangpang ning Tondo king pilatan ning ospital at ning Bay.
Kapamilatan ning Evangelical Union, megawa ing kasunduan ning comity: Methodist king Central Luzon; United Brethren at Disciples king Northern Luzon; Presbyterian king timog ning Luzon at silangan ning Visayas; Baptist king kanluran ning Visayas; Congregational at Christian and Missionary Alliance king Mindanao. Natural mu a kareng mumunang banua a ita, ing kalabisan ning obra ning misyonaryu megawa kareng lugal a malaus abutan. Dakal la ding pasbul a buklat at maragul ing kailangan, anya ding marayung lugal at ding lugal da reng tribu inulian de para king kaibat.
Aliwa pang bage king pamulagu ning Ebanghelyu king Filipinas ing pamibuu at pamikalat da reng dakal a independenting pisamban Filipinu. Metung kareng mumuna ing pepaumpisan nang Nicolas Zamora nung 1909, ing "Iglesia Evangelica Metodista en las Islas Filipinas", a kilala bilang IEMELIF. Dakal pa ing tinuki kaniti. Ing kalabisan kareng denominasyun atin lang karanasan da reng pamikawani o pamikakaiban alimbawa kaniti. King ilang kasu, atin bahagi ing nasyunalismu at e ya ita masama. King aliwa, metung a makapangyaring pamuntuk ing menatad metung a grupu da reng tagasunud kaya. Ding aliwa linitaw la uli ning metung a pamikakaiba king doktrina.
Agpang king census ning 1918, atin 7¾ [?] milyun a Romanu Katoliku, 1½ milyun a Aglipayan, 1 milyun a Moslem at pagan, at 124,575 a Protestanti. Ing pamulagu king 20 banua kalupa na
mabagal ya. Kanita, mas dakal ing pamikontra ning relihiyun a mamuntuk. Metung a Filipinung pastor king Samar pinalu de a malupit at malapit neng mate. Nung 20's menuknang kami ilang panaun king Indan (ngeni Vinzons), Camarines Norte. Alang mananampalataya karin at sinabi da kekami a pepalakwan da kami king bayan nung e kami Amerikanu. Atin kasu a ding lokal a pari tinanggi lang ilibing ding Protestanti kareng ilang bayan a alang sementeryung munisipal. Dakal a bese ding mananampalataya ala lang dangal king lipunan at e la makapangatba ding pisamban da. Dakal karela ibat king mapaliling uri at mumunang henerasyun a Kristianu.
Kabang madama ne ing impluwensya ning liberal a teolohiya, ilang misyonaryu e la buring sundan ing plano ning comity ning Evangelical Union, lalu na king dekada bayu ing Kaduang Gera Pandaigdig. Ing mumulagung obra king komunidad da reng Chinese kalabisan na lokal, at kunti mu ing bahagi da reng dayung misyonaryu. Ding Filipinu, Chinese at Amerikanu mikayabe lang mig-obra king metung a kampu para kareng kayanakan, a kilala kanita bilang Philippine Keswick Camp. Ilang banua, megawa ya king pilatan ning Pasku at Bayung Banua king Montalban Gorge at aduang o atlung banua king metung a rancho, nung nu atyu ngeni ing Valley Golf Club. Nung 1932, ing metung a buwanang magazine, ing The Philippine Evangelist, melimbag ya bilang pamisasaup angga king pamibuklat ning gera. Pitung banua, pribilehyu ku ing isulat ding tala ning aral king S.S. para king lathala a ita.
Nung 1934, i Dr. Paul G. Culley ning ABWE pepaumpisan na ing metung a programa king radyu. Ing program manager king pamumpisa tatakut ya king masamang simbut ning hierarkiya king ninumang pamangaral. Linikuan nang Dr. Culley ita kapamilatan ning maikling pamipakilala king balang himnu ning Ebanghelyu. Mibayu ya ita potang i Dr. Russell Bradley Jones ing menamuntuk king programa. Pekamayap yang mangangaral dapot e ya mangkakanta alimbawa nang Dr. Culley. Potang minta ya king furlough nung 1936, pakisabian da ku ban iya ku ing mamuntuk. Ing programa a iti, "The Gospel Messengers," tinuluy ya angga king Dominggu, Disyembri 7, kabang ding Hapon pamunta na la king Pearl Harbor. Aliwan aduang kilalang programa ibat Amerika, ing Old-fashioned Revival Hour at ing Lutheran Hour, mibroadcast la mu rin kareng istasyun king Manila. King
tauling bahagi ning 1930's, atin barku ning Ebanghelyu ing ABWE a malakad kareng danum king palibut ning Palawan at Sulu. Linakbe ya mu rin misan o makalwa king New Guinea, a kanita kalabisan na e pa abut ning ebanghelyu.
Kabang mibuklat ing gera king Pacific, ilang misyonaryu linikas la king Baguio. Ding aliwa pepaus de king Pagsanjan bilang lugal ning pamanlikas. Dapot makananu kalagwa ing pamanlub da reng Hapon, anya parehu mu ring ligtas ing manatili king Manila, a linub da reng Hapon king Ene. 2, 1942. Ilang misyonaryu, kalabisan dayu a mesambut king Manila uli ning gera, pepauli de nung 1943. Para king kalabisan, alang pamagkataun ban lumual kaibat ning pamibuklat ning gera.
Sablang sibilyang dayu inutus dang mag-report kareng internment camp. King Manila, atyu ya ita king Sto Tomas University. King Eneru 15, 1942, ding manggagawang relihiyosu king lugal ning Manila pepalaya de ban manuknang king bale da lalam ning pamanbantay. Ita ing menaburi kareng ilan kekami ban ituluy ing obra mi kareng pisamban king limitadung paralan. Kailangan ing maragul a pamag-ingat uli ta ding lingguhang report ning gawa kailangan dang ibie, at e mi balu nung ninu ing espiya. Ing kalabisan kareng Filipinu mapagkaluguran la talaga dapot kailangan dang mag-ingat mu rin. Ilang misyonaryu ikulung de king Fort Santiago uli ta e la tinulung king kampanya ning propaganda da reng Hapon. Ding aliwa mekalako uli ta e la masyadung mababantayan. Nung 1944, atlung babaing misyonaryu, i Mrs Stagg, i Dr. Darby at i Miss Wilks, pinatay de, kayabe ing aduang madre, uli ning pamikitagpu da kareng gerilya. Metung a grupu da reng misyonaryung Baptist minyalikut la kareng bunduk ning Panay dapot nung 1943 tinraidor de da reng kolaborador at pinatay de da reng Hapon. Ding aliwa minyalikut la king Mindanao at Palawan at ilan linikas la king Australia king submarine nung 1944. Ding aliwa mete la uli ning sakit at kulang a pamangan kareng internment camp.
Pemagsikanan da reng Hapon ing kontrolan ding pisamban para king propaganda kapamilatan ning pamipilit kareng sablang denominasyun king metung a church union. Ilan ing linaban king pamipilit a iti dapot ding aliwang Filipinung pamuntuk ning pisamban tinulung la. Siguru akit da ing pamagkataun ban makakua matas a pwestu king organisasyun da. Mepaintulutan ing pamisamban kareng pisamban dapot mebawal ding gawa king liwa. Siguradu, metung a mayap kaniti ing ding Filipinu mas dakal a pananagutan ing tinanggap da kareng pisamban da.
Kabang labanan king pamakalaya, dakal a gusali ning pisamban ing mesira o mepinsala at dakal kareng miembru ing mikalat. King dakal a kasu, mewala la ding bale at ari-arian da at nung misan ing bie da. Atin dakal a Kristianu kareng U.S. Armed Forces a dinatang king Kapuluan. King dakal a lugal, akit da ing pamisasamal-samal kareng Filipinung Kristianu at tinulungan de la king pamipatakdug pasibayu ning pisamban at bale da.
Kabang pasalamatan tamu ing Dios kareng ginawa ning misyun keni, akilala tamu a ing pekamaragul a pamulagu megawa ya manibat king Kaduang Gera Pandaigdig. E ku na kayu pasanan detalye tungkul king pamulagu a iti kareng milabas a 30 banua uli ta dakal kekayu ing atin bahagi kaniti. Kapalit, paburian yu kung ituru ding ilang bage a minyaup king pamulagu a iti.
Mumuna, e tamu kalinguan ing pamulagu ning populasyun. Abalu yu kaya a ngeni limang bese ing dakal da reng tau keni kesa kanita kabang mumpisa ing obra ning Protestanting misyonaryu? A ing populasyun lagpas ne aduang bese manibat king Kaduang Gera Pandaigdig? Ing pamulagu ning populasyun dapat kayabe ne ing pamulagu ning pamagsikanan ning misyun dapot dakal a bese ing kaduang mapaurung. Ing hamun a iti atyu ya king arapan tamu kapilan man. Pasalamat tamu king bayung pamanyabut kareng lugal da reng tribu kapamilatan da reng grupu alimbawa ning Summer Institute of Linguistics, New Tribes Mission, Overseas Missionary Fellowship at aliwa pa.
Ing kaduang bage, ing pamikalat ning misyun mikakabit ya king mebanggit ku ilang minutu ing milabas - ing impluwensya da reng Kristianung G.I. Aduang paralan ing pamagobra kaniti. Atin impresyun king dakal a Filipinu a ali Protestanti. Ding Amerikanu a e mapalanan makipamisasamal-samal kareng Filipinu king metung a malating kapilyang kawayan, agyang atin hadlang king amanu. Kabang mig-obra la at tinulung king praktikal a pamipakit ning pamaniwala Kristianu, mikakua kunti pang dangal ding malating kongregasyun a ebanghelikal. Kaibat, atin mu ring epektu kareng G.I. Akit da a mas malyari lang makipag-usap kesa king south Pacific at tinanggap da la king tradisyunal a pamanggap ning Filipinu. Mas dakal ing akit da kareng bunga ning obra ning misyonaryu at atin la mu ring bisyun, metung a hamun tungkul king malyaring datang. Mag-obra ya ing Dios king dakal a bie. Ing pekamalinong halimbawa kaniti ing Far Eastern Gospel Crusade,
a mibait king metung a servicemen's center king Manila nung Septyembri 1945. Malapit king panaun a mibait ing Faith Academy, isipan ku a aliwan kapitna kareng lalaking misyonaryu keni kanita atyu na la keni bayu bilang chaplain o G.I.
Ing katlung bage ding modernung paralan ning ebanghelismu a mibuu kareng bayu-bayung banua. Ing radyu mas malawak ing pamanggamit kaya kabang ing impluwensya ning Far East Broadcasting Company mas madama king sablang Kapuluan. Itatanam ya ing binhi at ding aliwa ing mamupul king ani. Ing Back to The Bible Broadcast at aliwa pa gagamitan da ding komersyal a istasyun at kaibat ginamit ya mu rin ing telebisyun. Minalal ya mu rin ing pamanggamit kareng sari-saring klasing literatura, Gospel recordings at correspondence course. Manibat 1950, ing Bible School of the Air lagpas 1½ milyun ing piyakit para kareng kurso king sablang bansa.
Ing kapat a bage ing maragul a pamipalal king bilang da reng misyun a mag-obra keni manibat 1945. Bahagi kaniti uli ning pamanyara da reng pasbul para kareng misyonaryu king China at South-east Asia. Kabang mepilitan lang lumual kareng parang a ita uli ning pamanyulung ning Komunismu, minintun lang aliwang parang ning pamaglingkud a malapit. Keni king Filipinas akit da ing kalayan ning relihiyun, kunting katatagan king pulitika at metung a pasbul a buklat. Kayabe kaniti, dapat ya mu ring banggitan ing aliwa pang dahilan ning pamasalamat - a mas dakal la ding Filipinu a mamunta bilang misyonaryu kareng aliwang bansa.
Ing kalimang bage a tinulung king pamulagu ning misyun king bansa a iti ing pamagbayu king lub ning Romanu Katolikung Pisamban. Nung Marsu 1937, ding Bayung Tipan at literatura ning Ebanghelyu sinunug de king arapan da reng tau king Zamboanga. King mumunang bisita nang Billy Graham keni 20 banua ing milabas, para king metung a pamisamban, binawal ning Arsobispu ding Romanu Katoliku ban dumalu. King bayu-bayung Crusade a iti, sinabi da kanaku a 60% kareng mekiutang ibat la king pisamban a ita. Manibat Vatican Council II, ding Protestanti mipalal la ibat king pamiaus a erehe angga king pamiaus a kapatad a mikawani. Atin labanan a linitaw king lub ning pisamban a ngana da metung mu at alang pamikakaiba. Atin kutang a linitaw tungkul king kapangyarian ning papa. Sinali la ding Romanu Katoliku kareng kilusang ekumeniku at king pamanalis ning Biblia. Ing Biblia dinyang
malyaring abutan da reng laiko. Sablang bage a iti minyaup ban buklat la ding tau king Ebanghelyu, a e mu man isipan ilang banua ing milabas.
Salamat king Dios king pamulagu ning Misyun, metung a pamulagu a tutuluy pa. "Maragul a bage ing ginawa ning Ginu para kekatamu; masaya tamu." (Psalm 126:3). Dapot ing pamulagu a milabas mamye yang hamun! Ding parang manuk na para king ani! Maikli ing panaun! Anya ing pamasalamat tamu king Dios e ya dahilan ban purian tamu ing sarili tamu.
Paburian yu kung idagdag a isipan ku a ing Faith Academy atin ya mu ring ambag agyang ing pangunang layunin na e ya ing pamag-ebanghelyu kareng Filipinu. Pepitipun na ing dakal a manggagawa da reng sari-saring misyun, anya mas pahalagan tamu ing metung at metung. Atin tamung pamikakaiba king doktrina. E tamu sablang misusundu king paralan at gawi ning pisamban. Siguru, e tamu handang isakripisyu o iyampang ding katutuan a pahalagan tamu para mu king pamikiabe ning organisasyun. Dapot abalu tamu nang ikilala ing metung at metung bilang kapatad kang Cristo agyang atin tamung pamikakaiba. Kareng okasyun alimbawa kaniti, malyari tamung makipamisasamal-samal. Mikayabe tamu ban mamye mas mayap a pamag-aral kareng anak tamu (at paburian yu kung sabian, kareng apu tamu). Iti mu rin metung a bage a dapat tamung purian ing Ginu kareng ginawa ning misyun.
Sinulat nang Cyril H. Brooks
Call to Missions
Metung a Bible study king Acts 13 nang Cyril H. Brooks. Nokarin ya mumuna melimbag e makasulat king file ning pamilya.
Ing libru ning Gawa tama ya ing pamiaus kaya “Missionary Manual ning Pisamban.” Atin aduang bage a dapat tandanan king pamanaral king kalimang libru a iti ning Bayung Tipan. Mumuna, atyu la keni ding prinsipyung makasulat at espiritual a dapat tamung sundan king obra tamu king misyun. Kaduang, agyang e mibabaliw ding prinsipyu a iti, ding paralan ning pamanupad kareti mibabaliw la. Bayu tamu aralan ing Misyun king libru ning Gawa, atin ilang katangian ning libru a iti a dapat tamung pansinan. (a) Buu ya ing pamanalig king Dios Espiritu Santo, anya ing libru a iti dakal a bese aus de “Ding Gawa ning Espiritu Santo.” (b) Simpli at natural ing pamulagu ning obra, uli ta ing obra ning Dios dakal a bese ilarawan yang pamulagu. (c) Kaibat ning pamag-ebanghelyu, mepaliari ing pamipatakdug lokal a pisamban ban ding mananampalataya malyari lang mitipun para king pamisamban, pamisasamal-samal at pamagturu. (d) Alang organisasyun, board, o konseho a atin kapangyarian kareng lokal a pisamban. (e) Kunti mu ing mebanggit tungkul king suporta king pera da reng manggagawa at alang tala ning bilang da reng mibalik loob (liban king ngana mung bilang king aduang kasu –2:41, 4:4).
King pamanaral a iti isipan tamu ing Pamaus king Misyun. Balu tamung sablan ing Great Commission a binie nang Cristo kareng alagad na. Ing kayalagan na malyari tamung sukatan uli ta atyu ya king aliwa-aliwang amanu king balang metung kareng apat a Ebanghelyu at king mumunang kapitulu ning Gawa. Ding tauling amanu na, ing pamanyaliga na bayu ya pakyat, atin yang iti: “Dapot tanggapan yu ing kapangyarian potang dinatang ing Espiritu Santo kekayu: at ikayu ing magpatutu para kanaku king Jerusalem, at king sablang Judea, at king Samaria, at angga king pekamarayung dulu ning yatu.” Kanita, at king tutu king sablang kasaysayan ning Pisamban, kalupa na atin pamag-alangan king pamanupad king tauling pangungusap a ita. Angga ng atin pamanyakit king Jerusalem bayu la minta king mas marayu (8:1, 11:19). Kanita ilan “minta angga king . . . Antioch” at ita ing menatad king pamipatakdug ning
metung a pisamban king Antioch a dinyang base ning pamikalat ning misyun. Siguradu atin layunin ing Dios king pamanggamit king Antioch bilang base kesa king Jerusalem. Ing pisamban a iti kalabisan na mananampalatayang Gentil, at ing pamamili king Antioch alisan na ing ninumang isip a ing Jerusalem ya ing “indu” o punung pisamban a atin kapangyarian kareng aliwa.
Aralan tamu ing pamaus a iti king atlung dake: (a) Ing Pamaus ning Espiritu Santo; (b) Ing Pamaintulut ning Lokal a Pisamban; (c) Ing Pamanyandit da reng Misyonaryu.
Tungkul king Pamaus ning Espiritu, pansinan tamu a karapatan na ing mag-aus at kapamilatan ning kapangyarian na pepaus la ding manggagawa. Agyang dakal la ding sari-saring kaloob o kakayanan a mibie kareng miembru ning katawan nang Cristo, king pamakaiban kareng kaloob a iti, ing Espiritu Santo ya ing makapangyari. Ibie na king balang tau “agpang king buri na” (I Cor. 12:11). Ding mananampalataya dapat dang pagnasan ding pekamayap a kaloob dapot ing pamanutuk kareti atyu ya king Espiritu Santo. Ing Espiritu ing sinabi: “Ikawani yu kanaku i Bernabe at i Saulo.” E la mu sinunud king sarili dang buri, at e la mu mekilos king pamakisabi a emosyunal ning aliwang manggagawa. E ya ing pisamban, o ding elder at guru king pisamban a ita ing menaus karela, nune ing Espiritu Santo. E da sinabi kekatamu nung makananu ya mesalita ing Espiritu karela. Dimdam da kaya ing metung a siwala? Akit da kaya ing metung a bisyun? O metung mu yang pamaniwala king pusu da tungkul king kalam ning Espiritu? E la sinabi ding detalye ban e tamu isipan a kailangan ya ing paralan a ita mu. Ing Espiritu ning Dios atin yang sari-saring paralan ban ipabalu ing kalam na. Mayalaga ya mu ring pansinan ding amanu ning bersikulu 4: “Anya ila, a pepaus ning Espiritu Santo, linakwan la . . .” Alimbawa ning pamaus ning Espiritu ning Dios karela, pepaus na la mu rin king misyun da. E la pepaus ning ninumang organisasyun; e man ning pisamban king Antioch. Aliwang amanu ing gagamitan king tauli ning bersikulu atlu ban ipakit ing gawa ning pisamban king pamaburi karela a lumakwan. King kasu a iti, ing Biblia king Tagalog atin yang mas mayap a pamanalis kesa king English King James version.
Ing pisamban king Antioch a minye pamaintulut king dakal
a paralan metung yang huwarang pisamban. Mayap ing pamagturu karela nang Bernabe at Saulo (11:26) at atin lang sari-saring guru (13:1). Aktibung pisamban ya uli ta maglingkud la king Ginu. Ing pamag-ayunu da ipakit na ing pamagmalasakit at pamagpagal ning pusu da, anya agad dang akilala ing pamaus ning Espiritu. Isipan tamu nung mag-ayunu la kaya uli ta atin lang pasan king pusu tungkul king kailangan da reng e pa mekarinig king ebanghelyu! Potang dimdam da ing pamaus ning Espiritu, minag-ayunu la at minalangin, uli ta e malaus ibie ding pekamayap dang lalaki. Ilang panaun, pinatibe la king pamagturu nang Bernabe at Saulo. Ing pamaglakwan da maging dagdag a pananagutan para kareng mekatagan king Antioch. Dapot kabang manalangin la, e da siguru apansin nung makananu kayalaga ing gawang iti king kasaysayan ning Pisamban, o nung makananu karayu ing abutan ning bunga na. Potang ipatung da ding gamat da kang Bernabe at Saulo, e ya ita bilang pamye karela ninumang kakayanan o kapangyarian. Ding adwa a iti pepakit da na ing kakayanan at kapangyarian da bilang guru king Antioch. Ing pamipatung gamat metung yang gawa ning pamikiabe. Alimbawa ning Israelita nung milabas a ikiabe na ing sarili na king animal a sakripisyu, ing pisamban king Antioch kapamilatan da reng pamuntuk da pakit da a ding misyonaryu mamunta la para karela ban tupdan ing obra a para karelang sablan. Anya inyabut da la king grasya ning Dios para king obra ning Ginu (14:26). Dapat pansinan a megawa ya ita a e kayabe ding apostol at ing pisamban king Jerusalem.
Ngeni pansinan tamu kunti ing pamanyandit da reng misyonaryu. E ya iti bage a opisyal ning pisamban nune ing sariling pamanyandit da reng manggagawa a iti. Ding lalaki a iti agad lang sinunud king pamaus ning Espiritu at inyandit da ing sarili da king buung pusu king obra a pamaus da karela. Lalaki la a pepakit da na ing kakayanan da at anya ipakit da a bagay at handa la para king pamaus king mas malawak a pamaglingkud king Ginu. Siguradu e malaus para karela ing ulian ing obra a gagawan da king Antioch o ing lakwan ing masayang pamisasamal-samal kareng kapatad. Dapot ing kapangyarian ning Espiritu Santo ya ing pekamatas, ing pamaus ning Dios malino ya talaga, anya linual la. Alimbawa nang Abraham nung milabas—“King pamaniwala i Abraham, potang pepaus ya . . . sinunud ya: at linual ya,
a e na balu nung nokarin ya munta.”
Makananu kayalaga a siguradu ka king pamaus ning Dios potang mumpisa ka king obra ning misyun. I Bernabe at i Saulo menatad lang kayabe, ing batang lalaki a i Juan Marcos. E meabe, bumalik ya pauli ing batang lalaki a iti. Sari-saring dahilan ing sinabi da. Uli kaya ta e ya matibe king pamaniwala a pepaus ne ning Dios? Metung a kapatad ibat kareng Southern states ing mekatagpu metung a manggagawa a pagdudahan na ing pamaus kaya. King tauli, metung a aldo, kabang mainis ne, sinabi na: “Kapatad, pepaus da ka kaya o minta ka mu?” I Bernabe at i Saulo pepaus de ning Espiritu dapot kalupa na i Marcos “minta mu.”
Sinulat nang Cyril H. Brooks
Daily Church Growth
Metung a Bible study king Acts 16:5 nang Cyril H. Brooks, siguru ya ing artikulu king Missions tungkul king pamulagu ning pisamban a pepuri nang Ken king sulat na ning 4 Eneru 1983.
Maragul a pansin ing mibie kareng bayu-bayung banua king Church Growth at Church Planting. Pekamayap ya iti uli ta makabase ya mu rin king Kasulatan. Dapot nung misan, ding mamuntuk king Church Growth kalupa na bayu-bayu dang akit ing metung a bayung paralan at bayung layunin king obra ning misyun. E ya bayu para kareng menaral king misyun king liwanag ning Bayung Tipan.
King mumunang paglakbe da king misyun, malino a pasiglan de nang Pablo at Bernabe ding bayung mananampalataya ban mitipun king pamisasamal-samal ning lokal a pisamban. Siguradu bayung katutuan ita para kareng mananampalataya a ita, dapot akit tamu a king pamagbalik da, tinutuk da Pablo at Bernabe ding elder king balang pisamban (Acts 14:23).
Kaibat, i Pablo, kayabe i Silas, mumpisa lang kaduang paglakbe at metung kareng layunin da ing bisitan ding dakal kareng batang pisamban a ita. King Listra atin metung a batang lalaki, i Timoteo, a siguru meligtas king mumunang bisita da karin. Ampo ing pamabutyan da reng kapatad king Listra at Iconio, dinan nang Pablo i Timoteo bilang kayabe at kapwa manggagawa na. Kaibat basan tamu, “Anya ding pisamban mipatibe la king pamaniwala at mulagu la balang aldo king bilang” (Acts 16:5 NIV).
Dakal kareng komentaryu kalupa nang lampasan ing bersikulu a iti uli ta malino ne, dapot dapat yang isipan. King tutu, makapangatba ya ing pamanyabi a iti! Ala tamung idea nung makananu kabayat ing panaun keni, aldo, lingu o bulan. Isipan tamu mu nung makananu karagul ing kusug at pamagsikanan ning misyun a ginamit. Siguradu dakal a oras ning tapat a pamagturu king Amanu ning Dios. King aliwang okasyun, sinulat nang Pablo, “Balu yu a e ku mag-alangan ipangaral ninumang bage a saup kekayu, nune tinuru ku kayu king arapan da reng tau at king balang bale” (Acts 20:20 NIV). I Pablo at i Silas sinunud la king Great Commission – “turuan
ban sundan da ing sablang inutus ku kekayu” (Matt.26:20 NIV).
Ing makapangatba king Acts 16:5 ya ing amanu a “balang aldo.” Alimbawa kareng mumunang aldo ning pisamban, dakal a kaladua ing meligtas regular at balang aldo, “Dinagdag ning Ginu king bilang da balang aldo ding meligtas” (Acts 2:47). Makananu karagul a hamun iti! Mangyari ya kaya iti king ninumang lugal ngeni? Iti ing pamulagu ning pisamban balang aldo. Siguradu, kabang mulagu la ding pisamban king bilang, atin pamikawani ampo ding bayung pisamban a mipatakdug. Dapot ing pamulagu ning pisamban e ya mu bage ning estadistika. Ding balita tungkul kareng pisamban a libu-libu ing miembru malyaring alang kahulugan tungkul king pamulagu king espiritu. Siguru dakal kareng pisamban a ita sinali la mu o makalukluk mu king bangku – tau a mewala king dakal a tau a alang aktibung bahagi king obra ning Ginu.
Alang tutung pamulagu ning pisamban nung alang pamulagu king espiritu king bie da reng balang mananampalataya. Kabang paneu ku lagpas king gusali ning metung a pisamban, akit ku iti king bulletin board -- “Nanu ing baybay ning C-H-R-C-H nung alang U?” Kayabe kayu kaya king pamulagu ning lokal yung pisamban? Atin kaya man pamulagu balang lingu o balang bulan king asembleya yu? Malungkut, ilan kalupa na alang pamulagu misan man. Metung a elder ibat king asembleya king Filipinas binisita ya king Amerika bayu-bayu. Potang bumalik ya, mekapagtaka ya, a mapagbiru, nung e tamu kaya dapat magpadala misyonaryu karin! Ing susi king pamulagu ning pisamban ya ing sarili at espiritual a pamulagu ning balang miembru, pamulagu a mamunga king pamaglingkud king Ginu king pamagpatutu at king pamanalunan kaladua para kang Cristo.
Ing pamulagu king espiritu a iti ipakit ne ning mumunang bahagi ning bersikulu a iti, “Anya ding pisamban mipatibe la king pamaniwala.” Ing matibeng pisamban ya ing pisamban a mulagu. Kunti mu ing pamulagu nung atin kakaputan. Dakal a bese akit ita king katawan. Ding anak a mapaya uli ning kulang a pamangan e la mulagu alimbawa ning dapat. Ing kulang a pamangan king espiritu masyadu yang karaniwan kareng anak ning Dios. E la pipatibe king pamaniwala at anya ing pisamban e ya matibe at e ya mulagu. Kailangan ing maayus a pamagturu king Biblia, kayabe ing pamanggamit king katutuan king aldo-aldong bie.
Nung misan, ing kulang a pamangan king espiritu uli ning alang gana king
Amanu. Atin makapawiling halimbawa kaniti king 2 Samuel 13. I Amnon, metung kareng anak nang David, kinutang ning kaluguran nang i Jonadab, “obat ika, ing anak ning ari, makananu kang malapus balang abak?” Malino a e ya dakal mamangan i Amnon, agyang, bilang anak ning ari, atin yang sapat a pamangan. Ing epektu kaniti malino king lupa na! Kaibat linual ing katutuan! Lalakwan ne ing kapatad nang babai king aliwang indu, metung a bawal a pamikiabe. Alimbawa kaniti, ilang Kristianu, ding anak ning Ari, mapaya at malapus king espiritu. Ali kaya uli ning alang gana king masaganang pamye para karela king Amanu ning Dios? Ing alang gana a ita dakal a bese uli ning metung a bawal a pamakalugud, pamagnasa king bage a e agpang king kalam ning Dios.
Dahilan at bunga! Potang ding mananampalataya mamangan la king Amanu ning Dios, “mipatibe” la o “mipalakas” la king pamaniwala. “Alimbawa ning bayung mibait a sanggul, pagnasan yu ing malinis a gatas ning espiritu, ban kapamilatan kaniti mulagu kayu king kaligtasan yu” (1 Peter 2:2 NIV). Anya ding pisamban mipatibe la king pamaniwala at ing bunga kaniti ing pamulagu ning pisamban. Atin kaya dahilan ban e mulagu balang aldo, alimbawa kareng aldo nang Pablo, nung balang metung gawan na ing bahagi na?
Sinulat nang Cyril H. Brooks
Bible School of the Air News, Mayu 1967
Ing newsletter a pepadala nang Cyril H. Brooks bilang Acting-Director, P.O. Box 2380, Manila, nung Mayu 1967, ing bulan a mig-enroll ing kapamagmilyun a estudyanti. Metung yang pahina; ing orihinal pakit ya king Kapat a Bahagi, “One Million Students.”
1,000,000 a Enrollee king Labing Pitung Banua!
Ing Bible School of the Air mumpisa yang programa king radyu nung Abril 1950, ialuk na ing kurso ning Emmaus - "What The Bible Teaches" king Ingles. Ampo ing kurso a iti king Tagalog mu rin, ing kabuuang enrollment king mumunang banua 2657. Tinuki la ding aliwang amanu: Chinese nung 1952; Ilocano nung 1955; Cebuano nung 1956; Hiligaynon nung 1959 at Indonesian nung 1964. Nung Hunyu 1961, lagpas ne kapitnang milyun ing kabuuang enrollment at nung Abril 1967 abut ne ing metung a milyun. Ing pekamatas a enrollment king metung a bulan 13,590 nung Disyembri 1961.
King litratu a iti, i Cyril & Anna Brooks kayabe ding aduang Filipinang sekretarya, i Letty Licera at i Beth Ocampo, lalawen de ing metung a enrollment form a pepadala ning metung a estudyanti king lingu a mig-enroll ing kapamagmilyun. Metung a tumpuk a sulat a dadatang ing atyu king arapan da.
MARAGUL A BAGE ing ginawa ning GINU para kekami. King alang angga mu abalu ing tutung bunga. Dapot agyang keni king yatu, atin sapat a bunga a ayakit ban pasayan ing pusu mi - libu-libung sulat ning patutu ibat kareng estudyanti; sariling pamikitagpu kareng dakal a meligtas; aduang lokal a pisamban a mibuu bunga da reng pamikitagpu a ita. Kayabe kami king pamagpuri king Ginu king ginawa NA kareng bie a mibayu at king pamye king sablang kailangan ning obra a iti. Ding pangaku na pengaku mi at tapat YA ing menangaku.
Kareng milabas a aduang banua, dakal a enrollment ing dinatang kapamilatan ning pamamye ning Literature Crusade team. King Mayu 13, king buwanang rally da, megawa ing pamikilala king kalabing pitung anibersaryu ning B.S.A. at king metung a milyung estudyanti a mig-enroll. I Ken Engle ing menyalita king kasaysayan at i Ken Brooks pepakit nang slides ning obra a iti. Mibie la Biblia kareng apat a tau a mig-enroll king lingu a mekaabut ing milyun.
Ngana mung 1500 a map tack ing pakit nung nokarin la ding estudyanti, manibat Batanes king norte angga Tawi-Tawi king pekamarayung timog ning Filipinas.
Ipanalangin yu ding pamaglipat da reng tau:
I Kenneth Brooks & ing pamilya na linual la para king furlough king Mayu 17, a lagpas king Great Britain.
I Leonard Brooks & ing Pamilya bumalik la king Manila king Hulyu 12 kaibat ning furlough. Purian ya ing Dios king simbut king panalangin tungkul king visa da.
I Lela Dean at ding anak na datang la king Manila king Hunyu 1 ban mikayabe pasibayu kang Glynn a dinatang mumuna para king pamanaral king amanu.
Litratu at Papeles
Ibat king file da Ken at Mary Lou Engle tungkul kang Tatang at Ima Brooks
Meragdag king 13 Oktubri 2026
Litratu at Papeles
Ipanalangin Yu Kami

Litratu at Papeles
Ibat kang Cyril Brooks

Litratu at Papeles
Metung a Milyun a Estudyanti

Litratu at Papeles
Apat a Pulung Banua a Mikayabe

Litratu at Papeles
Christian Missions in the Philippines, Inc.

Litratu at Papeles
Anam a Pulung Banua a Mikayabe

Litratu at Papeles
Ding Litratu a Pinili nang Ken para king Libru

Litratu at Papeles
Ding Litratu nang Ken, karugtung

Litratu at Papeles
Ding Orihinal a Pahina, 1981

Litratu at Papeles
Ding Orihinal a Pahina, 1973

Basan pa
Balang link mabuklat ya king bayung window, ban malyari yung bumalik agad king pahina a iti.
- Cyril H. Brooks king PlymouthBrethren.org ↗Ing pahina na bilang sinulat, ampo ding sinulat na.
- Grace Triumphant king PlymouthBrethren.org ↗Ing buung libru, balang kapitulu.
Pibatan
Ing tomu a iti kinua ya king autobiography nang Cyril H. Brooks a Grace Triumphant (Walterick Publishers, Kansas City, © 1985); ding artikulu na a “His Word Runs Swiftly” (Missions, Nobyembri 1981), “Early Days of Gospel Broadcasting in the Philippines” (Signal, Nobyembri–Disyembri 1973), “Progress of Missions in the Philippines” (typescript, ngana mung 1977), “Call to Missions” at “Daily Church Growth”; ing Bible School of the Air News ning Mayu 1967; at ing file da Ken at Mary Lou Engle tungkul kareng Brooks: sulat manibat 1959 angga 1986, ing log nang Ken, ing listaan na ning litratu para king libru, ing folder ning kanam a pulung anibersaryu, at ing sulat nang Rose Brooks ning 12 Marsu 1986. Ding kuwentu ning bahagi nang Ken atyu la king Kaduang Tomu at king King Kayang Kaligayan.
Balang link king tomu a iti makalista ya mu rin king pahina ning Links.
Ding Kayabeng Libru
Pitung kayabeng libru ing makatakdug king siping da reng limang tomu ning kuwentu.
- King Kayang Kaligayan: Ing Bie at Ministeryu nang Ken EngleDing sariling sulat nang Tatang · 1951–1987 · ing bie at ministeryu na
- "Mary Lou, Mary Lou": Ing Kuwentu da Evelyn at Fred BalanagBaguio City · 1968–2010
- CherylCheryl Lyn Engle · ing bie na, ing musika na, ding sariling amanu na
- Karen, Patrick, at Romblon: “Pamagdala king Bisyun”keepm.org · ing Emmaus app · Moments to Remember · Karen at Patrick
- Kuwentu ning Pamilya at KaluguranKaluguran ning obra · kuwentu ning pamilya · reference ning pamilya
- Ding Gunam-gunam nang KevinKevin Engle · king sariling amanu na · Stewards Foundation · King Sariling Amanu nang Tatang
- Mamalita nang Cristo: Ing Kuwentu nang Rudy Ponce de LeonSan Juan, Rizal · 1951–1996
Faithful Men: A Library of Christian Classics, ibat king PlymouthBrethren.org: ding manunulat ning Brethren at ding bie da reng misyonaryu, a malyari yung panintunan agpang king manunulat, Kasulatan at paksa. Buklatan ing library ↗
Nanu ing Susunod
Iti ing Kawalung Tomu ning Ginu, Ibie Mu Kekami Ining Bunduk. Ing Laman ilista na ing balang libru king serye.
Tagun la para kang Jesus angga king alang angga.
ing panalangin king likud ning KEE Philippine Missions
I-download ing PDF a malyaring i-print (72 a pahina) · Tagalog PDF (72 pahina) · Gulutan ing suluk ning pahina, pindutan ing gilid ning pahina, o gamitan ding arrow key ban ilipat ing pahina. Sablang Tomu · Basahin sa Tagalog
Bersikulung tandanan: King James (o ing Biblia king Kapampangan; Ang Dating Biblia king Tagalog). King sablang aliwa king Ingles: ing NET Bible, libri yang kopyan at ibahagi. Kareng programa nang Tatang: gamitan na lang sablan, anggang ing Knox at ing Living Bible.
Basan ing buung paliwanag ↗Malagu at aldo-aldong Kapampangan, keng pamamagsalita da reng pamilya king bale at king pisamban king San Fernando, Angeles at king sablang Pampanga, ali ing pormal a “malalam” (matuang) Kapampangan. Ding bersikulu ning Biblia king kuwentu, minalis lang simpli king aldo-aldong Kapampangan, ali kinopya king Ang Dating Biblia (1905) o king aliwang matuang Biblia.
Basan ing buung paliwanag ↗