Pag-uli sa Navy Base
Kan Domingo nin aga, Nobyembre 1, 2026, nagtindog ako tanganing magtaram sa Christian Brethren Assembly sa Navy Base sa Baguio City. Iyo ini an enot kong pagbalik sa simbahan na ini poon kan 1993.
Pamilya ko an simbahan na ini. Nagpoon ini kan 1968 mismo sa samuyang harong sa 55 Malvar Street sa Aurora Hill, kun sain an sakong ama asin ina, si Kenneth Ercil Engle asin si Mary Lou Engle, nagbukas kan saindang sala sa siisay man na gustong mag-adal kan Biblia. Si Fred Balanag an nangenot sa gibo kan mga enot na taon na idto. Kan nagsadit na an sala, inarkilahan kan mga tumutubod an lumang guardhouse sa Navy Base asin inapod nindang "Godhouse." An building sa St. Joseph Village pinonan kan 1975.


Inimbitaran ako ni Pastor Bong asin ni Pastor Winnie na magpaheras. Nag-abot akong sosolo, pirang aldaw bago ako dumanan kan sakong tugang na babayi na si Karen sa Manila. Mga duwang semana sana bago kaiyan, kan Oktubre 20, kinua na kan Kagurangnan si Fred Balanag pauli sa Saiya. Naglaom ako na makaabot sa Baguio para sa saiyang memorial alagad dai ako nakasakat sa bukid sa tamang oras. Kaya dakulang bagay sako an Domingong ini.
An masunod iyo an mensahe na itinao ko kan agang idto, inayos nin kadikit tanganing marhay basahon. Sa katapusan idinugang ko an mga panghuring bersikulo na dai ko na nasambit huli ta naubusan na ako nin oras.
— Kevin Engle
An Mensahe: Faithful Men
Marhay na aga saindo gabos! Kevin Engle an pangaran ko, asin Filipino ako. Namundag ako sa San Juan, Rizal. Aram ko an Tagalog. Mas dakula an nasasabotan ko kisa sa nasasabi ko, alagad kaya kong kantahon an national anthem sa Tagalog na mayo nin American accent!
Maogma sana ako na kaiba ko kamo ngunyan. Magpaheras ako nin pirang bagay saindo, dangan magpasalamat kita sa Kagurangnan sa gabos na ginibo Niya para sato.
An satong bersikulo ngunyan na aga iyo an 2 Timoteo kapitulo 2, bersikulo 2:
Asin an mga bagay na nadangog mo sako sa atubangan nin dakul na saksi, iyo man an itagama mo sa mga tawong maimbod, na makakapagtukdo man sa iba.
Ipinasa ni Pablo an katotoohan ki Timoteo. Ipinasa ini ni Timoteo sa mga tawong maimbod. An mga tawong maimbod na idto nagtukdo man sa iba. Iyo ini an paagi kun paano nag-abot an ebanghelyo sa Baguio City, asin iyo man ini an paagi kun paano ini maabot sa masunod na henerasyon.
Sarong Aki, Sarong Radyo asin Sarong Baterya nin Kotse
Nagdakula ako sa sarong harong na nagtatahod nin marhay sa Tataramon nin Dios. Hararom an pagmalasakit kan sakong mga magurang sa pagpahayag kan ebanghelyo.
Nagpoon ini sa sakong ama kan aki pa sana siya, duman sa Abilene, Kansas. An pamilya may radyo na nakakabit sa baterya kan kotse. Sa radyong idto nadangog kan sakong ama an ebanghelyo, na iwinalat ni Dr. Walter L. Wilson hale sa Kansas City. Kan siyam na taon siya, inako niya si Jesu-Cristo bilang saiyang Paraligtas.

Hale sa Moody Pasiring sa Corregidor
An iba saindo digdi nakakaaram asin nakakagirumdom pa sa sakong ama. Pag-abot nin panahon nag-adal siya sa Moody Bible Institute sa Chicago. Kan enot, dai niya plano na magduman sa Filipinas. Gusto niyang magin misyonero sa China. Sa Moody, sarong tugang sa Kagurangnan na Intsik, si Harry Liu, an nagtabang saiya na magkaigwa nin tunay na pasan para sa China.
Dangan nag-abot an World War II. An sakong ama sarong tail gunner sa sarong B-24 bomber, asin kan 1944 nag-abot siya sa Filipinas. Mantang naglalayog siya sa ibabaw kan Corregidor, nag-ampo siya na sarong aldaw togotan siya kan Kagurangnan na magpoon nin simbahan sa Filipinas.

Kan nagbaba siya sa eroplano, may sarong tawo na naghiling saiya (an sakong ama mas halipot nin kadikit sako) asin nagsabi, "Pang-Filipino an sukol mo!" Namotan niya an nasyon. Namotan niya an mga tawo. Nagbalik siya sa Estados Unidos, tinapos an Bible college, asin nagbalik sa Filipinas bilang misyonero kan 1951.

Hale sa Kagadanan Pasiring sa Buhay
Saro sana an dakulang mawot kan sakong ama: na mahiling an mga tawo na makaagi hale sa kagadanan pasiring sa buhay. Mayo saato an nakakaaram kun sagkod kasuarin kita.
Naglingkod siya sa San Juan, Rizal, asin sa Binangonan. Duman ako pirang aldaw pa sana an nakaagi, asin may marhay asin nagdadakulang simbahan duman.
Dai niyato gustong mahiling na may tawong maduman sa kasagkoran na mayo si Cristo. Kun iniisip ko an mangyayari sa sandaling pagkagadan mo, nagkukuyog an sakong bilog na hawak. Malinaw na malinaw an Kasuratan kun ano an mangyayari sa mga dai nakakamidbid sa Kagurangnan. Iyo idto an bilog na katuyuhan kan sakong ama. Nagtrabaho siya kaiba an iba-ibang lokal na simbahan, nagpapaheras kan ebanghelyo, asin sa haloy na mga taon dinara siya kan Kagurangnan pasakat sa bukid pasiring sa Baguio City.

An Perpektong Iskor ni Evelyn
Sa Baguio namidbid kan sakong mga magurang an sarong Pakistani na babayi na an pangaran Evelyn Balanag. Pirmi nag-aagi si Evelyn sa atubangan kan samuyang harong sa Malvar Street, sa Aurora Hill, pasiring sa merkado. (Duman ako sa samuyang lumang kalye kasuhapon sana, asin dai ko na ngani nahanap an harong. Kadakul nang harong ngunyan!)
Sarong aldaw hinapot siya kan sakong ina, "Gusto mo daw mag-adal nin sarong kurso sa Bible study?" Sarong correspondence course ini na an titulo What the Bible Teaches. Nagsabi si Evelyn na iyo.

Inadalan niya an enot na kurso, dangan an ikaduwa, an ikatolo asin an ikaapat. Inadalan niya an gabos na kurso, asin nakakua siya nin perpektong iskor, sanggatos na porsyento, sa lambang saro.
Alagad dai pa man giraray siya ligtas. Nasasabotan niya an ebanghelyo sa saiyang isip, alagad dai pa niya inaako si Jesu-Cristo bilang saiyang Paraligtas.
Dangan nagkahelang nin grabe si Evelyn, asin harani na siyang magadan. An saiyang agom nakatindog sa may tangkaan kan saiyang kama sa ospital, nagtatangis, huli ta an isip niya mawawara na siya saiya. Iyo idto si Fred Balanag. Dakul saindo an nakamidbid saiya. Nag-uli na siya sa Kagurangnan mga duwang semana sana an nakaagi.
Mantang nakahigda duman si Evelyn, na nawawaran na nin malay, narealisar niya na kun magadan siya sa aldaw na idto, dai siya maduman sa langit. Nagbunga an gabos na leksyon na idto. Aram niya hale sa Biblia na mahihiwalay siya sa Dios sagkod sa kasagkoran. Asin duman, sa inisip niyang saiyang huring higdaan, inako niya si Cristo sa saiyang puso.
An gabos nag-aampo na tanganing masabotan niya. Nagsimbag an Dios. Sa huri nasabotan man kan saiyang agom na si Fred an ebanghelyo asin inako si Cristo.

An Sala sa Malvar Street
Dakul an amigo ni Fred asin Evelyn: sa PMA, sa Baguio Tech kun sain propesor si Fred, asin pati sa kinaban kan pulitika. Pinoonan nindang imbitaran sinda sa samuyang harong tanganing mag-adal kan Biblia asin magdangog kan ebanghelyo. Dai mi pa namamalayan, puno na nin tawo an bilog na sala.
Sinasabi ko ki Sandra Jaleco ngunyan na aga na nadadangog ko pa an saindang mga boses mantang nagpapaheras sinda kan ebanghelyo, nag-aadal kan Biblia asin nasasabotan an Kasuratan. Dakul pa an naligtas, asin iyo idto an pinagpoonan kan simbahan na nagin iyo an pagtiripon na ini digdi ngunyan.


Isipa an kadena. Sarong lalaki sa radyo an nagtabang sa sarong siyam na taong aking lalaki sa Kansas na mahiling na kaipuhan niyang maligtas. Nagdakula an aki na idto asin nagdara nin iba ki Cristo. An mga tawong idto nagdara man nin iba ki Cristo, hakbang por hakbang, henerasyon por henerasyon. Asin sagkod ngunyan, dakul pa an madulok ki Cristo bilang direktang bunga kan ginibo kan mga maimbod na lalaki asin babayi na idto. Iyo iyan an sa tunay na buhay.
"Igwa Ako kan Sakong Dios"
Sa eroplano pasiring digdi, nakatukaw ako sa lado nin sarong babayi, asin nagsasaysay ako saiya nin kadikit manongod sa sakong agom. An sakong agom, si Cheryl, nagduman na sa langit kan Enero. Aram ko kun sain siya yaon. Aram ko na nakakamidbid siya sa Kagurangnan. Si Brother Robert Badilla, duman sa likod, nagadanan man nin agom sa pareho man na panahon.
An babayi sa lado ko maduman sa Filipinas tanganing ilubong an saiyang ama. Nagadan ini sa Estados Unidos, asin ipinadara siya pauli. Asin sinabi niya sako, "Igwa ako kan sakong Dios, asin igwa ka kan saimong dios."
Iyo na idto an katapusan kan samuyang olay. Dai ko na pinirit pa. Alagad an saro sa mga dios na idto iyo an Dios na may dakulang D, asin an saro sarong dios na may sadit na d.
Malinaw na malinaw an Kasuratan manongod sa kaibahan kan saro sanang tunay na Dios asin kan dakul na mga dios. An saro sanang tunay na Dios iyo an Paralalang kan uniberso, an Saro na nagsugo kan Saiyang Aki na magadan sa krus para sato. Dai Niya ipapaheras an Saiyang kamurawayan sa siisay man na kaagaw. Basaha an Kasuratan, basaha an kasaysayan, asin makakahanap ka nin gabos na klase nin mga dios. Pati digdi sa Benguet, sa Cordillera asin sa Mountain Province, an mga tawo kaidto nagsasamba sa saradit na kinurit na kahoy na mga ladawan. Alagad an mga dios na idto dai makakaligtas saimo. An Dios sana kan uniberso an nagsugo kan Saiyang Aki na magadan sa krus para sato.
Makamondo nin marhay na madangog na sabihon niya iyan. Ipinag-aampo ko na sarong aldaw marealisar niya na puwede siyang makaiba sagkod lamang kan Paralalang kan uniberso, kan Paraligtas kan saiyang kaluluwa. Asin kun mangyari iyan, iyo ini huli ta may mga maimbod na lalaki asin babayi na nagpasa kan ebanghelyo sa iba.
Ngunyan Ika na an Sunod
Dakul saindo digdi an aki pa nin marhay. Kamo an madara kan ebanghelyo sa saindong henerasyon asin sa masunod pa, huli ta dai kami magdadanay digdi sagkod lamang. Igwa na ako nin baston! Limitado sana an satong panahon digdi sa kinaban. Alagad itinao sato kan Dios an regalo kan ebanghelyo, asin puwede kitang magin maimbod dian.
Sarong onra sako na nagin parte ako kan pamilyang idto, asin na nahiling ko an ginibo kan Dios digdi. Iniisip ko man an masunod na henerasyon. Iniisip ko si Robert Badilla asin an iba pang Badilla. Iniisip ko an gabos na Jaleco. Iniisip ko si Boy Jaleco, na nagduman na sa langit dakul nang taon an nakaagi.

An kadaklan sa mga lalaki kan enot na grupong idto yaon na sa langit ngunyan. Makangangalas na bagay na maaraman kun sain mismo sinda yaon! Nagtitindog sinda sa Aldaw kan Kagurangnan asin nagpapaheras asin nagsasamba. Ipinaheras ninda si Cristo sa mga tawo sa saindang mga trabahuhan. Asin makakaiba sinda kan Kagurangnan sagkod lamang. Makangangalas na bagay iyan!

Sarong Bagong Paagi sa Pagpasa Kaini
Naglalaom ako na magibo an iba sa mga bagay na ginibo ni Tatay, sa medyo ibang paagi sana. An lambang saro saindo dapat nakaresibi nin sarong sadit na card ngunyan hale ki Brother Bong. Nagdara ako nin dakul, kaya kun dai ka pa nakakua, itaas mo an kamot mo, o makipag-olay ka sako pagkatapos.
Sa laog nin dakul na taon nagpapatindog ako nin sarong website asin nagpapadakula nin ministeryo duman. Kun bisitahon nindo ini, mahihiling nindo ini sa Tagalog asin Ilocano, asin madali na an Cebuano. Sa nakaaging pirang semana sana may naaraman ako. May inilaag ako sa site sa Tagalog, asin may nagsabi sako, "Hararom na Tagalog iyan!" Dai ko aram na may labi sa sarong klase nin Tagalog. Namundag ako harani sa Manila, asin digdi ako sa Filipinas nag-istar sa kadaklan kan sakong kaakian! Dangan naaraman ko na may Tagalog na Bulacan, may Taglish, asin dai ko na aram kun pira pa an iba. Bako akong matatas, kaya naggagamit ako nin kadikit na AI tanganing magtabang sa pagpalis, asin sinabihan ko ini: gusto mi an mainit, pang-olay, aroaldaw na Tagalog.
Ngunyan dakul nang marhay na materyales an laog kan website. Sa aldaw na nagtaram ako, igwa ini nin:
- 718 na libro
- 347 na awtor
- 49 na topiko
- 8,581 na kapitulo
- 103,798 na pahinang naimprenta
- 30.3 milyon na tataramon
- 134,579 na bersikulo kan Biblia na naka-link
- 722 na PDF na puwedeng ipaheras, i-email o i-print
Nagretiro ako kan Agosto, pagkatapos mismo kan sakong ika-69 na kumpleanyo. Inisip ko na magtrabaho pa nin kadikit na haloy, alagad nagdesisyon akong magretiro. Sa gurano man kahaloy na itatao sako kan Dios, an sakong pagretiro gagamiton ko sa pagpaheras kan Tataramon nin Dios sa web asin sa mga kamot kan mga tawo. Makangangalas an teknolohiya na yaon ngunyan.
Iyo iyan an paagi kun paano ko nahanap an sadit na device na ini, an Messenger. Ginibo ini kan In Touch Ministries sa Atlanta, Georgia, sa Estados Unidos. An sakong katuyuhan iyo na makapagtao nin sarong milyon kaini sa bilog na Filipinas, asin kaipuhan ko kamong gabos na magtabang sako. Mapoon kita sa pagtao nin sampulo, dangan sanggatos, dangan sanribo. May mga tawo na sa kapatagan na nagsabi sako na matabang sinda.

Ini an ginigibo kaini:
- An bilog na Biblia sa audio, sa Ingles asin sa Tagalog. Puwede kang magbalyo-balyo mantang nagdadangog ka. (Nakakatabang ini sako na mapakarhay an sakong Tagalog!)
- 60 na mensahe kan ebanghelyo ni Pastor Charles Stanley kan In Touch Ministries.
- May ilaw na nakalaag na, para kun may brownout.
- May solar charger, tanganing puwede mong i-charge sa init kan saldang, o sa computer.
- May AM radio, tanganing an mga tawo makaaraman kan mga bareta kun may bagyo o krisis sa pulitika, maski mayo nin kuryente.
Pirang semana pa sana ako digdi sa biyaheng ini, asin mayo pa akong aram na may nagtatao kaini sa Filipinas. Pinaprobaran kong maaraman. Ipinagtatao na ini sa India.
Gusto kong ipagtao ini nin libre, paagi sa mga regalo hale sa mga tawo sa Estados Unidos na gustong mahiling na magibo ini. Alagad dai ko ini basta-basta sanang itatao. Kun iyan an gigibohon mi, mapupunta sana ini sa drawer asin dai magagamit. Tanganing makaresibi nin saro, an sarong tawo magsasaulo nin anom na pulong bersikulo kan Biblia, o aadalan an pareho man na correspondence course na inadalan ni Evelyn Balanag. Arin man sa duwa, ilalaag ninda an Tataramon nin Dios sa saindang isip asin sa saindang puso. Dangan tatawan mi sinda nin Messenger.
An lambang saro nagkakagastos nin treynta'y nuebe na dolyar kan Estados Unidos tanganing magibo, kaya kaipuhan mi nin mga donasyon para dian. Mantang an ebanghelyo nag-abot sato paagi sa mga tawong maimbod, tinawan man kita kan Dios nin mga paagi ngunyan na epektibo nin marhay, asin naniniwala ako na magigin epektibo na epektibo ini sa Filipinas.
Kun bisitahon nindo an website sa card na itinao saindo ni Brother Bong, an keepm.org, mahahanap nindo an gabos na impormasyon manongod sa programang ini asin sa samuyang ginigibo. Labi sa gabos, mapasalamaton ako sa saindong mga pag-ampo, na makapagtao kami nin dakul kaini sa bilog na Filipinas. Inaabangan ko an pagbalik ko kan Enero. Dakul an samuyang ipagtatao. Inaaraman pa mi an mga bagay-bagay, alagad mapasalamaton nin marhay ako sa saindong mga pag-ampo.
Labi-labi sa Gabos
Naubusan ako nin oras kan agang idto bago ko pa nasambit an bersikulo na gusto kong gamiton sa pagtapos, kaya itatao ko ini saindo digdi.
Ngunyan sa Saiya na may kapangyarihan na gibohon an labi-labi pa sa gabos na samuyang hinahagad o iniisip, susog sa kapangyarihan na naghihilos sa laog niyato, sa Saiya an kamurawayan sa simbahan paagi ki Cristo Jesus sa gabos na henerasyon, sagkod lamang. Amen.
Isipa an hoben na tail gunner na idto na naghihiling pababa sa Corregidor kan 1944, nag-aampo na togotan siya kan Dios na magpoon nin simbahan sa Filipinas. Saro sanang simbahan an saiyang hinagad. Dai niya maiisip an perpektong iskor ni Evelyn, o an aga na namidbid niya an Kagurangnan sa kama na idto sa ospital. Dai niya maiisip an sala sa Malvar Street na sa kapuno mayo nang matukawan, o an guardhouse na nagin Godhouse. Asin dai niya maiisip na limampulo'y walong taon pagkatapos, an saiyang aking lalaki matindog sa pareho man na simbahan, sa atubangan kan mga aki asin mga apo kan mga enot na tumutubod na idto.
Iyo iyan an kahulugan kan "labi-labi sa gabos." Mas dakula pa nin marhay an ginibo kan Dios kisa sa hinagad o inisip kan sakong ama. Hilingon kun sain sinabi ni Pablo na napupunta an kamurawayan na idto: "sa simbahan paagi ki Cristo Jesus sa gabos na henerasyon." An lambang henerasyon na nagtitindog sa Aldaw kan Kagurangnan asin nagpapasa kan katotoohan nagtatao nin kamurawayan sa Dios.

Asin dai pa tapos an Dios.
Sigurado ako sa bagay na ini, na an Saro na nagpoon nin marhay na gibo sa saindo, tatapuson ini sagkod sa aldaw ni Jesu-Cristo.
Isinurat ini ni Pablo sa sarong simbahan na saiyang namomotan, sarong simbahan na nagpoon kan pirang tawo an nagtubod. Pinonan kan Dios an sarong marhay na gibo sa sarong sala sa Malvar Street kan 1968, asin tatapuson Niya ini. Kun ika kay Cristo, pinonan man Niya an sarong marhay na gibo saimo, asin tatapuson Niya ini, sagkod sa aldaw ni Jesu-Cristo. An satong parte bako an pagtapos kan gibo. An satong parte iyo an magin maimbod.
Kaya ini an sakong pagpakosog saindo. Kuanon an nadangog nindo, asin itagama ini sa mga maimbod na lalaki asin babayi na makakapagtukdo man sa iba. Buksan an saindong Biblia aroaldaw. Adalan an mga bersikulo. Sabihan an saindong mga kaklase, mga katrabaho asin mga kataed. Ipag-ampo an programa kan Messenger, asin tabangan kami na ilaag an Tataramon nin Dios sa mga kamot asin puso sa bilog na mga isla na ini.
An mga maimbod na lalaki asin babayi na nagpoon kan simbahan na ini kaiba na kan Kagurangnan ngunyan. Nag-abot na saindo an kadena. Dai tabi ini pagpondohon saindo. An Dios may kapangyarihan na gibohon an labi-labi sa gabos na satong hinahagad o iniisip, asin an Saro na nagpoon nin marhay na gibo saindo tatapuson ini.
Salamat sa saindong panahon asin pagdangog. Sarong onra sako na yaon digdi.
Panghuring Pag-ampo
Amay mi, nagpapasalamat kami Saimo sa oportunidad na mamidbid Ka, asin na maipaheras an ebanghelyo na itinao Mo samuya, paagi sa mga paagi na dai pa nagkaigwa kaidto. Salamat sa pagtogot Mo samuya na mahiling an mga tawo na nagdudulok hale sa kadikloman pasiring sa liwanag. Dai mi gustong mahiling na may tawong maduman sa nawarang kasagkoran, maski saro sana.
Ipinag-aampo mi na an programang Messenger na ini magpadagos, asin na dakul, dakul na ribo kaini an maipagtao. Pakosogon Mo an mga simbahan, asin ipahayag tabi an ebanghelyo.
Bendisyonan Mo an Christian Brethren Assembly digdi. Tabangan Mo sinda na magin saksi sa saindang mga eskwelahan, sa saindang mga trabahuhan asin sa gabos na lugar sa Baguio City, sa Benguet asin sa bilog na Mountain Province, tanganing an mga tawo makadangog kan ebanghelyo, akoon Ka sa saindang puso asin makaagi hale sa kagadanan pasiring sa buhay. Itatao mi Saimo an gabos na pasasalamat asin an gabos na kamurawayan. Sa pangaran kan Kagurangnan na Jesu-Cristo kami nag-aampo. Amen.
